BACK

Indrukken van
een pelgrimsreis naar Iona

Ik zie ons nog staan op 23 september op Schiphol: 15 predikanten van verschillende kerken aan het begin van een studiereis naar het Schotse Iona. We beginnen de gezamenlijke reis met een meditatieve tekst over vertrekken, zo maar in de drukte van de vertrekhal van een vliegveld. Het geestelijke raakt het gewone en geeft het een andere kleur. Incarnatie (vleeswording van het Woord) noemen ze dat in Iona.

We reisden met het vliegtuig naar Glasgow, verder met de trein naar Oban aan de westkust van Schotland, de volgende dag met een boot naar het eiland Mull, met de bus naar de andere kant van het eiland en met een kleinere boot naar het eilandje Iona. Het is maar goed dat de reis zo lang duurt en het reistempo steeds meer vertraagt: dat geeft de ziel de tijd om mee te reizen.

Toen ik het eiland voor me zag liggen, moest ik aan Columba denken, de Ierse monnik die in 563 met 12 andere monniken in hun bootjes naar Iona kwamen. Ze stichtten er een klooster op Keltisch christelijke grondslag. De oude stenen kruisen die je op het hele eiland tegenkomt zijn er stille, maar indrukwekkende getuigen van.

De Kelten voelden zich sterk met de natuur verbonden. Hoe kan het ook anders als je leven door water en wind en het snelle wisselen van regen, storm en zon bepaald wordt. De Kelten ervoeren Gods aanwezigheid overal, in de natuur en in het hele gewone dagelijks leven. Dit komt in de vele zegenspreuken, liederen en gedichten tot uitdrukking. Ze ontmoeten God ook in de naaste, geschapen naar het beeld van God. Een zin uit het ochtendgebed op Iona raakte me elke dag weer: met mensen overal ter wereld bevestigen wij de goedheid van God in het hart van de mensheid, dieper geplant dan alles wat slecht is. Geen sprake van erfzonde zoals de kerk van Rome leerde. Het Keltische christendom kon uiteindelijk niet stand houden tegenover het christendom in een Grieks-Romeins jasje zoals het vanuit Rome in Engeland en de rest van Europa oprukte. Er zijn alleen nog wat resten te vinden in de uithoeken van Schotland en Ierland.

Er valt zo veel te vertellen. Elke dag was randvol met belevenissen, indrukken, gesprekken, momenten van stilte. Ik wil er enkele met u delen, een soort heilige momenten, heilige plaatsen voor mij.

Op een ochtend ging ik vroeg naar buiten, net voor de dageraad. Ik liep de weg naar het strand over gras en stenen. Het was stil, de storm van de nacht was gaan liggen, alleen de golven kabbelden tegen de rotsen. Geen mens was te zien. Ik was alleen en toch intens verbonden met de Schepper en zijn schepping. Langzamerhand kwam het licht op en veranderden de grijze kleuren in blauw, groen en roze. Land, water en lucht ontvouwde zich in ongelooflijke schoonheid. Het was of de eerste dagen der schepping zich herhaalden. En God sprak “Er zij licht” en er was licht. En God scheidde de wateren en het land... En het was goed. Ja op zo 'n moment is de schepping goed, is een stukje kust op een Schots eiland een heilige plaats.

Een andere keer bezocht ik het museum naast het klooster. Ik ging het stenen gebouw binnen en werd opgenomen in een andere wereld. Ik was de enige bezoeker, omgeven door een collectie van prachtig behouwen stenen en kruisen. De stenen van Iona zijn een van de oudste van de hele wereld. Ze spreken tot ons van een tijd lang vóór er menselijk leven was op aarde. Midden in het museum staat een stenen kruis, een typisch Keltisch kruis, 2 meter hoog, versterkt door een ring van steen, versierd met Keltische symbolen, 1.300 jaar oud. Ik raakte het stenen kruis aan en ik werd geraakt door het verhaal dat hij me vertelde, het verhaal van Columba en zijn monniken, van het sterke geloof van onze christelijke voorouders, van een God die meetrekt op de pelgrimsreis van ons leven.

Op dinsdagavond werd er in de abdijkerk een dienst van heelwording gehouden met voorbede en handoplegging. In het centrum van de kerk waren 12 waxinelichtjes in een kring op de grond neergezet die een warm licht verspreidden. Als onderdeel van de liturgie werden mensen uitgenodigd om naar voren te komen in de lichtkring en een zegen te ontvangen voor zichzelf, iemand anders of een bepaalde noodsituatie. Ik volgde de uitnodiging en knielde op een kussen vóór een van de lichtjes. Iemand van het Iona gebedsteam stond in de kring en legde de hand op mijn hoofd. Mensen achter mij legden de hand op mijn schouder. Ik voelde hun warme aanraking en hoorde de zegenbede voor heling. Ik stond op, iemand anders knielde neer en ik legde de hand op zijn schouder. Knielende en staande in deze kring voelde ik sterk de kracht van een gemeenschap, ontvangend en gevend, elkaar aanrakend en toesprekend, heel-makend en heilig-makend.

Vanuit Iona verbleven we nog een dag in Glasgow. Een lid van de Iona Communiteit nam ons mee op een pelgrimstocht door de stad. We kwamen naar een plein, George Square, in hartje Glasgow. Mensen liepen in alle richtingen over het plein. Toeristen namen foto 's van het monument van de 'Grote Oorlog'. Politieagenten hielden een groep demonstranten in de gaten. Zij demonstreerden tegen de inhumane behandeling van een Kroatisch vluchtelingengezin in Glasgow, die's nachts van hun bed gelicht en het land uitgezet waren. Een eindje verder zagen we een stenen plaat op de grond liggen. De woorden op de plaat herinneren iedereen die het wil lezen aan armoede als een schending van de rechten van de mens. De Iona Communiteit had zich voor het plaatsen van deze stenen plaat ingezet. We stonden er in een kring omheen en onze gids las woorden van de profeet Habakuk over machtsvertoon, geweld en oorlog. Ik zag de demonstranten, ik hoorde de bijbelse woorden van een God die hartstochtelijk pleit voor gerechtigheid en menselijkheid - en dit middaguur in de drukte van Glasgow werd voor mij een heilig moment.

En dan, 10 dagen na ons vertrek, stonden we weer op Schiphol. Nog een keer vormden we een kring, de handen om elkaars schouders bij de woorden van een Keltische reiszegen:

Zegen mij, o God,
de aarde onder mijn voeten.
Zegen mij, o God,
de weg waarop ik ga.
Zegen mij, o God,
de mensen op mijn pad.
O God van alle goden,
zegen mij mijn leven.

Waltraut Stroh

BACK TOP