BACK

donderdag, 14 juli 2005, Geloof & Kerk
Naar het Schotse eiland Iona om God te ontmoeten

Stof tot nadenken en gemeenschap in de 'Ionaness'

Onlangs maakte ds René Silvis een reis naar het Schotse eiland Iona. Volgens de overlevering maakte in 563 de Ierse monnik Columba de overtocht naar het eiland om er met een aantal volgelingen een gemeenschap te stichten. In het klooster werd later Willibrord voorbereid op zijn taak van evangelist op het Europese vasteland. Tegenwoordig huist de Iona Community er, een oecumenische gemeenschap die vooral bekend is door haar geestelijke liederen. Silvis hield een dagboek van zijn reis bij, dat vandaag en morgen op deze pagina wordt gepubliceerd.

René Silvis:

Hoewel ik naar Glasgow vlieg neemt de reis anderhalve dag in beslag wegens reis- en overstaptijd. Er gaat niet elk uur een trein of boot. Zo kan ik me instellen op een ander ritme en tijdsgevoel. Ik hoef me niet te haasten, ik mag wachten en de tijd ontvangen.

Ik arriveer op Glasgow International Airport en neem de bus naar Queenstreet Station. Na drie uur wachten stap ik op de trein naar Oban, waar ik zal overnachten. Eerst word je nog geconfronteerd met de grijze hoogbouw van Glasgow, maar na een half uur is het een reis door een prachtige en indrukwekkende omgeving met bergen, hellingen grasland, schapen en wat koeien, stromen en riviertjes.

Om half tien plaatselijke tijd kom ik in mijn guesthouse Oban aan, waar ik hartelijk wordt ontvangen en tot rust kan komen.

Zaterdag 25 juni

Ik hoef niet heel vroeg op te staan, want de boot naar het eiland Muil vertrekt om half twaalf. In Craignure staat de bus al klaar om ons het eiland over te brengen. Een rustige reis door een overweldigend landschap. Na anderhalf uur over een smalle weg komen we aan het andere eind van Mull aan in het plaatsje Fionnphort. Hier hebben we zicht op Iona en de Abbey. Ik ruik de zee en zie de meeuwen.

Halverwege de middag komt de ferry aan op Iona, waar enkele medewerkers van de Iona Community ons staan op te wachten. Met een busje en aanhanger nemen zij onze bagage mee. We zijn met zo'n negentig gasten uit verschillende delen van de wereld. De helft verblijft in het vlakbij gebouwde MacLeod Centre, vernoemd naar de Schotse predikant die in de jaren dertig van de vorige eeuw het vervallen klooster nieuw leven inblies.

De andere helft verblijft met mij in de Abbey. In het zonlicht kleurt dit oude gebouw prachtig rood en bruin. Licht en kleur zijn nooit hetzelfde op Iona. We worden in de refectory (de eetzaal) kort welkom geheten bij een kop thee en biscuits en krijgen onze kamers toegewezen.

De mensen komen overal vandaan. Er is onder andere een groep met jongeren uit San Diego, een pastor uit Hawaii, een echtpaar uit Australië, een collega uit Zwitserland, een echtpaar uit Zweden.

Wordt Iona booming business ?
Na een eenvoudige maaltijd leidt warden Richard Sharples (je zou kunnen zeggen de waard van de gemeenschap) een bijeenkomst waarin het programma aan ons en wij aan elkaar worden voorgesteld. We delen iets van onze plannen en verwachtingen. Om negen uur is er een Service of Welcome. We worden ingebed in de manier van vieren op Iona: als paden kruisen en pelgrims samenkomen, dan is er veel te delen en te vieren in Uw naam, drie-in-een God, Patroon van gemeenschap.

Zondag 26 juni

Ik ben ingedeeld bi| de corveegroep rond het ontbijt, dus als ik ben opgestaan ga ik de tafels dekken en wacht de afwas na het ontbijt Anderen zullen later toiletten schoonmaken en helpen bij de lunch of het avondeten bidden en werken horen bij elkaar Dat blijkt ook als aan het begin van elke viering de liturg zegt. „Laten we onze eredienst voortzetten "

Het hele leven is eredienst aan God omdat God hel leven geschapen heeft en nog schept En iedereen wordt uitgenodigd om zijn kwaliteiten daarvoor in te zetten

Dus ga ik naar de koorrepetitie voorafgaand aan de morgendienst De musicus van de Iona Community, Tim Williams, heeft een pakkende manier van instuderen We leren binnen een half uur een kyrie, een paar korte liederen, een lied Ier voorbereiding op het avondmaal en een prachtig Agnus Dei Voor de dienst neemt Tim een aantal liederen nog even door met de gemeente zodat we precies om half elf aan de dienst beginnen

In een korte preek wordt ons voorgelegd dal nu Jezus niet meer op aarde rondtrekt wij zijn ambassadeurs zijn - dat geeft slof tol nadenken

We vieren het avondmaal Een groot rond brood wordt in stukken gebroken We breken voor elkaar een stukje brood af Kelken mei wijn gaan rond en zo delen we in de gebrokenheid van de wereld en van het lichaam van Christus. De Geest raakt ons één En in die Geest aanvaarden wij elkaar en wensen elkaar de vrede toe. Gezegend met elkaar en gezegend door God gaan we naar de zuilengalerij en zetten de gemeenschap voort met een gesprek en een kopje thee.

In de middag geniet ik van hel mooie weer en van de natuur om de Abbey heen de vogels, de schapen, en hel prachtige zicht op de rotsen van Iona en van Muil Tijdens de Big Sing krijgen we gelegenheid om meer kennis Ie maken met de liederen die de gemeenschap gebruikt. Ze zijn vaak van een pakkende directheid en eenvoudige schoonheid. Je hoeft niet geschoold te zijn om mee te doen. Wie wil zingen en ervan genieten is welkom.

's Avonds vertelt de warden over de Iona Communitv Over hoe hij er zelf bij belrokken raakte, wat dominee George MacLeod, de stichter van de gemeenschap dreef, over de regel waaraan leden van de gemeenschap zich jaarlijks verbinden.

We sluiten de dag af met een Service of Qiuet. Eerst bidden we voor leden van de gemeenschap en zijn er open voorbeden, waarbij we hardop of voor onszelf gebeden kunnen zeggen. Daarna wordt hel langere tijd stil om ontvankelijk te worden en God in de stille te kunnen ontmoeten. Tijd nemen voor God in de stilte is geen vlucht voor de zorgen van de wereld, want de God die we ontmoeten in de stille is in het hart van het leven en de strijd van de wereld. En in het luisteren naar God kunnen we pijnlijke waarheden over onszelf ervaren, die, als we ze onderkennen, ons vrij maken om in de wereld God meer te dienen.

Met de jongerengroep uit San Diego maak ik nog een avondwandeling. Een reis naar een belangrijk christelijk spiritueel centrum is onderdeel van hun kerkelijk programma op weg naar volwassenheid. Hier op Iona praten ze over wat belangrijk is in het leven en welke rol geloof en gemeenschap daarin spelen. Wat vond je mooi en belangrijk vandaag? Eén van hen drukt hel krachtig uit "I Iove the ionaness"

zaterdag, 16 juli 2005, Geloof & Kerk
Iona is ook een continu gevoel van onderweg zijn

Maandag 27 juni

's Morgens spreken we over de rol van pelgrimage in de Keltische spiritualiteit. Het is een weg die groot effect heeft op het leven. Boete kan hierin ook een rol spelen, al is die er niet op gericht om te straffen maar om toe te groeien naar een doel. Het gaat om het veranderen van een zonde in een deugd. Kenmerkend is de openheid voor de weg en dat je op weg gaat zonder dat je vooraf weet waar je uitkomt en met geen andere hoop dan God, die je met je meedraagt, te ontmoeten.

We spreken ook over de Healing Ministry (dienst van heling, niet van genezing) zoals de Iona Community die beoefent Elke dinsdag is er een dienst van gebeden om heling en handoplegging. Verborgen is hoe God heelt. Daarom worden mensen die dat hebben aangegeven met hun hele situatie alleen door het noemen van voornaam in gebed voor God gebracht Aanwezigen kunnen ook de handen opgelegd krijgen wegens een situatie waaraan zij lijden.

In de vrijdag is er een Wee Sing (kleine zangsessie). Ik word door Tim Williams gevraagd om in de avonddienst bij zijn pianospel op gitaar een lied te spelen. Het is het lied üe fternei wacftt niet dat de macht en liefde van Christus vandaag en voorgoed belijdt; een oproep aan ons om niet achter te blijven. Dit lied sluit prachtig aan bij de Service of Prayer for Justice and Peace . Na de dienst wordt de gemeenschap voortgezet in het dorpshuis met een Ceeliih (spreek uit: keelie). Dit is een gezellige bijeenkomst waar liederen, verhalen, grappen en dansen worden gedeeld.

Dinsdag

Dit is de dag van de pelgrimage over het eiland. We maken een tocht van een mijl of zeven en staan stil op belangrijke plaatsen op het eiland. Momenten van gesprek en stilte worden afgewisseld met overdenkingen en gebed. Centraal staat steeds weer de beslissing: blijf je trouw aan je roeping op de weg die je gaat?

In de avond wordt de Service of Prayers for Healing gehouden. Voor verschillende aandachtpunten wordt om heling gebeden waarbij ruim honderd namen worden genoemd. Ongeveer veertig mensen laten zich de handen opleggen en doen dat ook bij elkaar. In ieder geval is dit ervan te zeggen: het werkt verbindend en hartverruimend.

Er wordt meegedeeld dat de daarna geplande Taizé-viering niet door kan gaan. Ik bied aan om deze viering onder mijn leiding door te laten gaan. We komen met zo'n twintig mensen bij elkaar in St Oran's Chapel. De akoestiek is fantastisch en de sfeer met kaarsen en het zingen maakt het tot een geslaagde viering voor jongeren en ouderen.

Woensdag

Warden Richard vertelt ons over de manier waarop de gemeenschap zich Inzet voor gerechtigheid en vrede. Niet iedereen kan alles doen, daarom zijn de leden en de gemeenschap op verschillende manieren daarbij betrokken. Het centrale punt hierin Is de eredienst waarin alles steeds zijn aandacht krijgt Er is oog voor de levensstijl, gastvrijheid, gebed, donaties, campagnes, solidariteit en mensen en hun beklemmende situaties. Dit blijkt onder meer door de grote aandacht voor de G8, die In de komende week in Schotland plaatsvindt

Na alle gesprekken van de afgelopen dagen heb ik behoefte aan een middag voor mijzelf om te lezen en na te denken. Ik wandel langs de zee nog eens naar de Hermit´s Cell(de Cel van de Kluizenaar).

Aan het einde van de middag is er nog een Wee Sing. Na de avondmaaltijd zal er In het MacLeod Centre een concert door de gasten worden gegeven. Het is gezellig, met verrassend weinig muziek maar met grappige gedichten, humoristische verhalen en acts.

Aansluitend is er de Act of Commitment Service . Centraal staat het verhaal van Elia die na zijn heldendaad op de Karmel vermoeid de woestijn intrekt en uiteindelijk bij de Horeb aankomt Daar wordt hij bemoedigd en weer teruggestuurd: ga terug, je bent niet alleen, we worden uitgenodigd deze oproep op ons zelf te betrekken, na te denken waar we ons voor willen inzetten en een teken van betrokkenheid op een denkbeeldige wereld, een grote ballon, te plaatsen.

Na de koffie is er bij het kaarslicht in de kerk nog een prachtige improvisatie van Tim Williams op één van mijn favoriete Iona-liederen: 'Neem mij aan zoals ik ben, zuiver ut wie ik zal zijn, druk uw zegel op mijn ziel en leef in mij.1

Donderdag

Vandaag begint de laatste hele dag op Iona. We beginnen met een meditatieoefening met muziek en stilte. Het is een hulp om het in jezelf stil te maken. Na de koffie spreken we met elkaar over het labyrint als model voor de weg door het leven, voor de weg met God. Zo komen we aan de reflecties toe. Wat was belangrijk? Wat is uitdagend? Wat neem je mee?

Ieder heeft zijn eigen antwoorden, waarvan sommige voor in je gedachten liggen en andere zich meer op de bodem van je hart hebben gevestigd. Hiermee gaan we de Evening Service with Communion in. Ik ben zeer vereerd dat ik bij twee liederen een solo mag zingen. Ook nu een korte preek. Jezus spreekt mensen aan op hun levenshouding. Niet door hun vroomheid af te wijzen en discipline op te leggen, maar door te vragen om ontferming in hun vroomheid, dat is: meer menselijkheid. Ook nu breken we voor elkaar het brood en geven we de kelk aan elkaar door. Met een spetterend lied in take-five ritme besluiten we de dienst

Gevoed ben ik door woord en daad.

Vrijdag

We vertrekken na de Leaving Service met een korte blik op wat we achter laten en een langere op de toekomst, met tekens van hoop en heling en een breder perspectief op onszelf en de wereld. Zo zegenen we elkaar en laten elkaar langzaam maarzeker los.

Enkelen blijven op Iona, een deel neemt in Oban de bus, anderen gaan mee met de trein. In Glasgow wens ik de laatste medepelgrims Gods zegen toe. Schotland is druk en onrustig wegens de G8 als ik de volgende dag naar Nederland vertrek. Het vliegtuig landt aan het begin van de avond, en een paar uur later ben ik thuis.

Nog steeds ben ik zelf niet geland, maar dat hoort erbij: de ervaring van Iona is ook een gevoel van onderweg zijn.

Ds René Siivis is predikant in de protestantse gemeente van Appelscha.

BACK TOP