nr 13, juli 2006
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 1/11
losse nummers: 2,00 euro
V
AN DE REDACTIE
Iona is hetgeen dat ons bindt. Maar wat dat
precies inhoudt, is moeilijk onder woorden te
brengen. Toch wordt er in deze Grieshog door
meerdere mensen een poging gedaan. We
beginnen en eindigen op het eiland zelf: een
verslag van zes maanden vrijwilligerswerk door
Pleuntje Jellema en als laatste de column van
Marien Grashoff. Daar tussenin valt te lezen
hoe we in de Nederlandse situatie proberen
vorm en inhoud te geven aan de spiritualiteit
van Iona: ervaringen opgedaan tijdens het
Ionaweekend in Schoorl, de organisatie van de
Nederlands Iona Groep en een wake bij het
grenshospitium. Stuk voor stuk artikelen die de
moeite van het lezen zeker waard zijn!
In de afgelopen maanden is de redactie van
Grieshog gewijzigd. We hebben afscheid ge-
nomen van Teun Kruijswijk Jansen en we ver-
welkomen Jan Maasen. Op deze plaats willen
we Teun bedanken voor zijn bijdrage aan het
ontstaan van deze nieuwsbrief. Hij was een
van de initiatiefnemers en heeft vooral ook in
de pioniersfase ervoor gezorgd dat er vol-
doende kopij kwam om de Grieshog met zin-
volle informatie te vullen. Nu heeft hij deze
mooie taak overgedragen aan Jan Maasen. Of
Jan erin geslaagd is een goede Grieshog sa-
men te stellen, mag u zelf beoordelen. Wij
wensen u in elk geval veel leesplezier!
Jan Maasen, Quirine Mertens, Emmy Kwakkel
W
ERKEN
,
ZINGEN
&
ZWEMMEN
Mij werd gevraagd een stukje te schrijven voor
deze Grieshog over hoe het was om zes
maanden op Iona te werken. Wat een uitda-
ging om dat samen te vatten! Ik kan alvast
verklappen wat het niet wordt: een overzicht
van hoogte- en dieptepunten of een promotie-
praatje om het iedere lezer aan te raden. Ook
geeft het geen eenduidig beeld van hoe het is
om voor de Iona Community op het eiland te
werken. Het was een bijzondere en zeer leer-
zame ervaring voor mij en ik ben immens
dankbaar dat het op dit moment in mijn leven
op deze manier kon plaatsvinden.
In eerste instantie was ik aangenomen om
voor een periode van zeven weken het onder-
houdsteam te komen versterken. In augustus
kwam ik daar aan en bij aankomst moest er
meteen geďmproviseerd worden. In het aan-
meldingsformulier had ik aangegeven dat ik
verwachtte voor de zomer mijn rijbewijs te
halen. Helaas was dat net niet gelukt en stond
ik op Iona zonder roze papiertje, terwijl de
staffing office
(personeelsafdeling) had be-
dacht dat ik binnen het onderhoudsteam mooi
de taak van chauffeur kon vullen. Niet dus.
Goed, daar viel wel een mouw aan te passen.
Drie weken lang heb ik met gereedschap heen
en weer gelopen tussen klemmende deuren,
driepotige stekkers, laag hangende takken en
meer. En steeds dacht ik dat ik dat vast niet
kon. Een academische opleiding en wat le-
venservaring hadden mij toch echt niet voorbe-
reid op elektromontage en loodgieterswerk.
Maar, als aan het einde van de dag een me-
devrijwilliger met een hele stevige knuffel be-
dankte voor de gerepareerde douche dan was
er in dat werk toch ontzettend veel voldoening
te beleven.
Het werd mij in die eerste week al heel snel
duidelijk dat dit een plek was waar vertrouwen
hoogtij vierde. Deuren van ruimtes met waar-
devolle spullen en auto's werden consequent
van het slot gelaten. Tassen werden zomaar
ergens neergezet en later weer opgehaald.
Spullen die je vergat of liet slingeren, lagen er
dagen later nog, en het ging verder. Als vrijwil-
liger werd je onmiddellijk behandeld als be-
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 2/11
kwaam en betrouwbaar. Op dag twee mocht ik
een bijbellezing doen tijdens een viering in de
abdij. Op dag drie werd gevraagd of we samen
of alleen een viering wilden leiden. Als je wilde
dan kon het en als je 't deed hoefde je het
nooit alleen te doen. Je werd bemoedigd en
gewaardeerd. Het werken en wonen beviel
goed en ik vroeg mij af of het mogelijk zou zijn
om langer te blijven.
De dagen vergeleek ik met ervaringen die ik
heb opgedaan bij een festival waar ik als vrij-
williger heb gewerkt. Een geweldige sfeer
waarin je met z'n allen iets opzet om de gasten
zo goed mogelijk te kunnen verwelkomen,
vermaken en verzorgen. Maar het festival
duurt maximaal een week en op Iona komt er
elke keer nog een week achteraan! De eerste
weken waren wel zwaar. Werk en vrije tijd
loopt vloeiend in elkaar over, je collega's zijn je
vrienden en als je alles mee wilt maken, kom je
niet of nauwelijks aan slapen toe. Ondanks het
vaste ritme van de dagen en de weken was
elke week toch ook weer heel anders. Frere
Roger van Taizé werd vermoord en wij leefden
mee. We praatten veel, vriendschappen vorm-
den en ik probeerde zo vaak als ik kon te zin-
gen en te zwemmen.
klooster keuken
Pleuntje Jellema
Ik werd overgeplaatst naar de keuken en ge-
noot van de sfeer daar. Brood bakken, koken
en veel afwassen. Lachen, soms huilen, en
omgaan met hele verschillende mensen bin-
nen het team en onder de gasten. Voor men-
sen die niet weten hoe het is om bij de Iona
Abbey te wonen en werken omschrijf ik het wel
eens als een apart soort hotel. Een hotel waar
je werkt en nadat je hebt gekookt, kun je aan
tafel plaatsnemen en word je door de gasten
bediend. Een hotel waar je samen al zingend
de afwas doet. Gasten met wie je de hele
nacht opbleef om het afscheid uit te stellen,
koorrepetities waarvan je zou willen dat er
nooit een einde aan zou komen....
Maar het einde van het seizoen naderde en je
snapt wel dat ik verheugd was toen de vraag
kwam of ik in de
staffing office
als assistent
wat langer wilde blijven. Ik kreeg dus een kan-
toorbaan en de invulling van de dagen veran-
derde nu er geen gasten meer in de centra
zaten. Het
Macleod centre
ging dicht, ik ver-
huisde naar een kamertje met uitzicht op de
kloostertuin en moest afscheid nemen van de
vrijwilligers onder wie een aantal goeie vrien-
den. Het was niet makkelijk maar blijven voel-
de als een voorrecht. Werken, zingen en
zwemmen kon in de wintermaanden met een
relatief kleine groep
resident staff (`
vaste be-
woners') ook heel goed. Ja zelfs zwemmen! Ik
zat nog boordevol energie en dat kwam goed
uit aangezien de groep voor een groot deel
uitgeput was na een lang en vermoeiend sei-
zoen. Met de kerst kwamen er weer gasten en
vrijwilligers voor een heel geslaagd feest en
met oud en nieuw bakte ik samen met Marien
zelfs een heleboel oliebollen. Het eiland en
haar bewoners kwamen ondanks heftig weer
tot rust. En ik ook.
Die rust is mij bijgebleven. Het besef dat wer-
ken een vorm van aanbidden kan zijn is de les
die centraal stond als ik terug kijk op de zes
maanden die ik doorbracht op Iona. Ik was
klaar om te gaan. Ik was klaar om elders te
gaan werken, zingen en zwemmen.
Pleuntje Jellema, Amsterdam
H
ELING VAN BINNEN EN VAN BUITEN
Impressies van een instapweekend
Dat fabelachtige vogelconcert, om vijf uur
's morgens in het duinbos waar ik sliep, een
paar bijzondere mensen, een flard van een
gesprek, het zingen, de healing, de eenvoud,
de kinderen .... Brokstukken van een intense
vierdaagse, die ik mij zeker zal blijven herinne-
ren. Ik probeer ze wat te ordenen het zijn de
indrukken van een nieuwkomer.
Een instapweekend van de Nederlandse Iona
Groep, dat leek me wel wat. Want ik was dan
wel in september mee geweest naar Iona met
een groep predikanten, maar ik voelde die
Iona-inspiratie al weer aardig wegzakken on-
der de druk van andere belangen. En ik had
me daar op het eiland trouwens zo lelijk ver-
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 3/11
stapt dat ik mijn krukken in Schoorl nog nodig
had die nare bijsmaak wilde ik graag weg-
spoelen met een nieuwe `instap'.
Voor mij was dus bijna alles nieuw en het leek
even of ik daarin een uitzondering was. Kende
iedereen werkelijk iedereen? Dit had toch wel
een hoog reüniegehalte en dat de Ionabewe-
ging zo Doopsgezind was, wist ik ook al niet.
Maar al gauw bleken dat typisch benauwde
binnenkomstgevoelens te zijn. Ik was hier wel-
kom op een heel gewone, hartelijke, open
manier. Zoveel verschillende mensen, die een
zelfde inspiratie delen en daar kennelijk ook
een beetje door veranderen. Iona doet blijk-
baar iets met je ook op afstand. Zou ik daar
dit weekend verder achter komen? Als ik nu
terugkijk heb ik wel wat vermoedens. Een paar
voorbeelden zal ik beschrijven.
Alles wat we deden, dachten en voelden werd
ingekaderd door de vieringen. Dat lijkt nogal
wat: zes keer in 3 x 24 uur. Maar in werkelijk-
heid waren het de ijkpunten en voor mij de
hoogtepunten van de dag. De voorgangers
van elke dienst hadden met veel zorg lezingen,
liederen en rituelen voorbereid en ze boden dit
zo aan dat ik zonder meer mijn plek wist en me
kon laten meenemen. Hier voelde ik weer eens
wat de kracht van goede liturgie is. Daar ko-
men alle lijnen bij elkaar. De vier windstreken
als een grote ster op de vloer geplakt en de
steentjes van het Ionastrand die iemand mee-
bracht voor ons (als we wilden ...) en het klei-
ne lichtje dat ieder van ons daar aanstak met
de eigen intenties, de vrijuit gesproken gebe-
den, de kinderen die even naar buiten holden,
de beeldende taal van de teksten en de liede-
ren: eigenlijk heel gewoon, maar ook zo bij-
zonder dat de hele wereld en ik zelf er in pas-
sen. De grootsheid van de schepping en de
pijn van mensen en hoe God daarin aanwezig
is daar maakte ik hier iets van mee. Ontroe-
rend. Met de healing-service als een hoogte-
punt hoe bijzonder om elkaar zo te dragen.
Z
EGENWENS EN LIED
TIJDENS DE HEALING
-
SERVICE
:
Dat de Geest van God
die onder ons wil wonen
je vinden mag en raken
in lijf en ziel en geest
en helen van dat wat je schaadt,
in Jezus Naam. Amen.
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 4/11
Dat laatste gebeurde ook tijdens de avond-
maalsdienst, toen iedereen aan iedereen de
vrede van Christus wou wensen en er nog iets
bij wilde zeggen en nog even die moest raken
en in de ogen zien, en nog even die ... tot de
voorganger echt moest ingrijpen.
Wat ik wel wat miste in de diensten was de
stille tijd. Daar durfden we kennelijk niet zo
goed aan.
Mooi was het om te ervaren dat de lichtheid en
de doorzichtigheid van de oorspronkelijk
Engelse teksten toch ook in het Nederlands
bewaard kunnen blijven. In de liedteksten, met
hun dwingende ritme is dat moeilijker, maar
dan is er vaak een aanstekelijke melodie die
dat weer goedmaakt. Wat hebben we heerlijk
gezongen. Met een inspirerende cantor kwam
er voor elke viering een flinke groep zangers al
lekker inzingen en als de kerkzaal uiteindelijk
vol zat dan was het feest. Nu eens verstild,
dan weer heftig. Zingend of pianospelend
kwam ik er weer eens achter dat in elk geval
míjn geloof zou verdorren als er geen muziek
was. Dat wisten ze op Iona ook al eeuwen,
maar de liederen die daar de laatste jaren
ontstonden zijn een bijzondere schat. Overal
waar mensen het leven in Gods naam vieren
kunnen ze daar van genieten. En volgens mij
verander je daardoor zelfs even een beetje.
Dat gebeurde mij in elk geval in Schoorl.
En dan was er nog zoveel meer. De pelgrima-
ge ging door polder en duinen in de min of
meer stromende regen. Ik ging mee met in het
achterhoofd de ervaringen van Iona's verplet-
terende natuur en landschap. Hoe vind je dan
hier ook iets van de aanwezigheid van de
Eeuwige? Dat viel niet mee. Onze natuur is zo
vermenst dat je daar wel erg doorheen moet
kijken. Maar op verschillende plaatsen bleek
weer dapper geprobeerd te worden iets van
het ongerepte terug te krijgen. `Gecontroleerd
loslaten' noemde Jan Joost dat en die kreet
bleef deze dagen met de nodige hilariteit te-
rugkomen, want die mooie tegenstrijdigheid
herkenden we allemaal wel. In de workshop
die ik later volgde kwam de pelgrimage weer
terug, maar dan in de vorm van een tocht die
in een stad (Alphen) gelopen was langs be-
langrijke plaatsen: kerken, moskee met Turkse
culturele vereniging, vrouwentrefcentrum. Voor
de mensen die er daar aan meededen een
bijzondere ervaring. En ik kreeg door er van te
horen weer een beetje goede moed: want die
grote woorden van vrede en gerechtigheid die
zo belangrijk zijn in de Iona-spiritualiteit staren
me soms wel erg dwingend aan. Hier hoorde ik
van mensen die er op hun plek en op hun
schaal iets mee konden. En anderen begon-
nen ter plekke in Schoorl een e-mail netwerk
op te zetten om elkaar goede tips te kunnen
geven. Mijn mailbox loopt er nu van over.
Zo waren er grote en kleine inspirerende mo-
menten. De avond met liedjes, verhalen, mu-
ziek door klein en groot, straattheater-voor-
binnen en een heuse schat van Columba's
Bay. We hadden elkaar wel iets te bieden. En
dan de maaltijden met telkens nieuwe gezich-
ten om mij heen die gaandeweg vertrouwd
raakten. Iets minder anouncements dan op
Iona, maar het leek er al aardig op. Het corvee
na afloop, met ook daar weer boeiende ont-
moetingen, die altijd weer ergens over gingen.
Zo tuimelen de herinneringen en de beelden
bij mij weer over elkaar heen. Voor nu, hier, is
het genoeg. Heb ik nou veel meer zicht gekre-
gen op wat de Iona-beweging beweegt? Niet
zo systematisch; maar daarvoor heb ik me aan
de boekentafel vergrepen; dat komt thuis wel.
Het waren de mensen, de kinderen (onmis-
baar!!), de eenvoud, de hartstocht voor onze
wereld-vol-mensen, het plezier in het geloven
die mij raakten. Dat moet toch iets met Iona
en met de Geest te maken hebben.
Dirk Strasser
S
CHOORLLIED
Wat zou een Ionaweekend zijn zonder ceilidh?
Nauwelijks denkbaar toch? Op ons laatste
weekend in Schoorl werd onderstaand lied ten
gehore gebracht, speciaal geschreven voor
deze gelegenheid door Wilma ... op de melo-
die van `Op een mooie pinksterdag'.
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 5/11
Op een mooie zaterdag
´t laatste weekend mei
vanaf de dag van Hemelvaart
van piepjong tot aan heel bejaard
maakt jong tot oud zich vrijdag
voor het Schotse Schoorl
in Noord-Holland
stapten wij dit weekend in
de start van naar I-O-O-NA
ligt hier in´t pril begin.
´t Lijkt soms wel een re-u-nie
maar dat is´t nie
´t is Iona in´t klein
dus laat het maar Sch-Iona zijn
het is er heel erg fijn
voor bezinning is het goed
en iedereen die ieder hier ontmoet
laat een fijne indruk na
voor het jaar daarna.
Morgen zal het afscheid zijn.
´t zit er dan weer op
Het zal de
in
spiratie zijn
het kan ook
ob
stipatie zijn
de wereld op z´n kop
Ga je weer naar huis en haard en kerk
en school, je liefste en je thuis.
Neem vooral van Schoorl mee
de vrede weer naar huis.
I
ONA
N
ETWERK VOOR
V
REDE EN
G
ERECH
-
TIGHEID
Tijdens het weekend in Schoorl is het `Iona
Netwerk voor Vrede en Gerechtigheid' opge-
richt, een forum voor onderlinge uitwisseling
van informatie en voor discussies over alle
aspecten van onze inzet voor vrede, gerech-
tigheid en rentmeesterschap. Het Netwerk
staat open voor iedereen die verwantschap
voelt met de Iona spiritualiteit. 21 aanwezigen
hebben zich in Schoorl al aangemeld.
Iona belangstellenden komen uit veel verschil-
lende maatschappelijke en kerkelijke achter-
gronden; het Netwerk biedt ons een nieuwe
mogelijkheid om informatie uit vele kringen te
krijgen. Het Netwerk kan wellicht ook een plek
worden waar gelijkgestemden elkaar vinden,
en concrete activiteiten opzetten.
Het Netwerk heeft de praktische vorm van een
e-mail lijst op yahoogroups. Je kunt je aanmel-
den door een e-mail te sturen aan de beheer-
der, Eric Ferguson:
e.ferguson@antenna.nl
.
Vanuit Yahoogroups komt dan een e-mail
waarop je moet antwoorden om lid te worden
van de lijst. De leden krijgen alle berichten die
op de lijst verschijnen en kunnen zelf berichten
aan de lijst sturen voor verspreiding.
N
IEUWE OPZET KERNGROEP
De Nederlandse Iona Groep is opgericht in het
voorjaar van 2002 als een platform voor ieder-
een die op een of andere manier geďnteres-
seerd is in de Iona Community. Ze heeft meer
het karakter van een beweging dan een orga-
nisatie. Van meet af aan hebben we de struc-
tuur zo licht mogelijk willen laten zijn, met veel
ruimte voor eigen inzet en initiatief en zo min
mogelijk regelwerk en vergaderen. De inhou-
delijke ontmoeting staat voorop.
Dat werkte goed in de beginjaren, toen de
Nederlandse Iona Groep nog klein van om-
vang was. De oermoeders en vaders van de
Iona Groep, die elkaar in de jaren voor 2002
gevonden hadden, gingen door als kerngroep,
aangevuld met enige andere enthousiastelin-
gen. Deze kerngroep coördineerde en initieer-
de de landelijke activiteiten. Vooral door de
daadkracht van Gerke van Hiele en Teun
Kruijswijk Jansen kwamen steeds meer men-
sen in aanraking met het gedachtegoed en de
activiteiten van de Iona Community. Denk
maar aan de uitgifte van het liedboek (2003)
en `Aanwezig onderweg' (2005), de start van
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 6/11
de website, de predikantenreis e.d. Van groot
belang is ook geweest het besluit eind 2003
om te gaan starten met regionale groepen. In
een paar jaar tijd zijn die regiogroepen het
kloppend hart van de Nederlandse Iona Groep
geworden.
Als we nu halverwege 2006 kijken naar de
Nederlandse Iona Groep, dan zien we een
waaier aan activiteiten en initiatieven:
Vier regionale groepen, die vijf tot acht
keer per jaar bijeenkomen.
Een jaarlijks weekend in Schoorl met ge-
middeld 50 deelnemers, 10 vrijwilligers van
Schoorl en vijftien kinderen.
De viering van Columba´s Day op 9 juni in
Utrecht, tijdens welke de geassocieerde
leden van de Community hun lidmaat-
schap vernieuwen en andere deelnemers
ook een commitment kunnen maken.
Een activiteit in het najaar.
Een nieuwsbrief, de Grieshog, die drie
keer per jaar verschijnt.
De eigen website.
Plannen voor een tweede liedbundel.
Het Iona Netwerk voor Vrede en Gerech-
tigheid, geboren tijdens het laatste week-
end in Schoorl.
Leden van de kerngroep worden ook geregeld
benaderd met verzoeken voor informatie, inlei-
dingen, artikelen e.d.
Begin van dit jaar heeft de kerngroep deze
situatie besproken en geoordeeld, dat de hui-
dige samenstelling en werkwijze niet meer zo
geschikt is voor de gegroeide situatie. We zijn
nog steeds van mening, dat we de organisatie
van de Nederlandse Iona Groep zo eenvoudig
mogelijk moeten houden, met zo min mogelijk
vergaderingen. Tegelijkertijd hebben we be-
hoefte aan korte communicatielijnen en een
centraal aanspreekpunt, waar mensen van
binnen en buiten de Nederlandse Iona Groep
met hun vragen terecht kunnen.
We willen daarom het volgende voorstel doen
voor een nieuwe opzet van de kerngroep.
De kerngroep krijgt de volgende samenstelling:
Vertegenwoordigers van de vier regionale
groepen. Elke groep wijst zelf een verte-
genwoordiger aan en een secundus, die
hem of haar zonodig kan vervangen.
Vertegenwoordigers van de projectgroe-
pen. Bij projectgroepen kun je denken aan
vaste groepen, zoals de redactie van de
Grieshog en de webmaster of tijdelijke
groepen zoals een voorbereidingsgroep
voor een Schoorlweekend of de redactie-
groep van de tweede liedbundel.
Leden en geassocieerde leden van de
Iona Community, voorzover zij willen en zij
nog niet op een andere manier afgevaar-
digd worden.
De toevoeging van deze laatste groep heeft
twee redenen. Enerzijds biedt dit hen de mo-
gelijkheid hun engagement met de Iona Com-
munity via de kerngroep van de Nederlandse
Iona Groep tot uitdrukking te brengen. Ander-
zijds is de kerngroep op deze manier de
`Nederlandse Groep van Geassocieerde Le-
den' en kan zij officieel participeren in de As-
sociates Advisory Group van de Iona Commu-
nity. Zo hebben we ook een directe lijn met
Glasgow. Mocht het aantal geassocieerde
leden de komende jaren flink stijgen, dan kun-
nen we altijd weer naar een andere werkbare
formule kijken.
De taak van deze kerngroep blijft ongewijzigd:
de grote lijnen uitzetten voor de Nederlandse
Iona Groep.
In beginsel komt de kerngroep twee keer per
jaar bijeen. Vertegenwoordigers verplichten
zich om in principe twee jaar in de kerngroep
mee te draaien, om de continuďteit te waarbor-
gen.
De kerngroep vormt uit haar midden een coör-
dinatiegroep van maximaal vier leden, die tus-
sendoor de dagelijkse gang van zaken regelt.
De taken van deze coördinatiegroep zijn:
Bijeenroepen van de kerngroep (twee keer
per jaar) en opstellen van de agenda.
Contact onderhouden met de projectgroe-
pen.
Binnenkomende vragen behandelen en
eventueel delegeren aan regiogroepen
en/of projectgroepen.
Aanspreekpunt zijn voor ´Schotland´ (se-
cretariaat van de Iona Community) en de
vertegenwoordiging naar de Associates
Advisory Group.
Contact onderhouden met redactie van de
Grieshog en website.
Representatieve taken op zich nemen of
delegeren.
De coördinatiegroep legt verantwoording af
aan de kerngroep.
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 7/11
In het voorjaar heeft de oude kerngroep een
voorlopige coördinatiegroep ingesteld, be-
staande uit Martin Kielman, Quirine Mertens en
Jan Maasen. Ook is een datum bepaald voor
de eerste kerngroepvergadering nieuwe stijl en
wel zaterdag 9 september op een nog nader te
bepalen plaats.
We hopen dat we met deze opzet van de
kerngroep een goede basis hebben voor een
voortgaande bloei van de Nederlandse Iona
Groep.
Jan Maasen
E
EN TWEEDE
N
EDERLANDSE
I
ONA
-
BUNDEL
?
Tijdens het afgelopen Hemelvaartsweekend in
Schoorl hebben we veel goede dingen gedaan
en gedeeld over Iona en heling. We hebben
prachtige vieringen meegemaakt en goede
gesprekken gevoerd. Nadrukkelijk werd de
wens uitgesproken dat het tijd wordt voor een
vervolg op
Liederen & gebeden uit Iona &
Glasgow.
Maar wie begint eraan?
Hierbij wil ik die handschoen oppakken en
allereerst inventariseren wat er zoal in het land
en in de regiogroepen is gemaakt aan vertalin-
gen van teksten en liederen en aan door Iona
geďnspireerde teksten en liederen. Dit levert
misschien al zoveel materiaal op dat een nog
te vormen werkgroep niet lang hoeft te wach-
ten met een tweede Nederlandse Iona-bundel.
Heb je materiaal dat onder de aandacht mag
komen van een grotere schare pelgrims of
denk je een bijdrage te kunnen leveren aan
een 'Nederlandse Iona materiaalwerkgroep' (of
een naam die je ook durft uit te spreken als de
buren erbij zijn), laat dan wat van je zien of
horen.
Vrede en alle goeds,
René Silvis,
r.silvis@hccnet.nl
(regiogroep Noord)
V
ERBERG DE VLUCHTELING
,
LEVER DE
ONTHEEMDE NIET UIT
Met drie auto's reden we op zondag 12 maart
vanuit de kerkdienst van de International Stu-
dent Church in Delft naar Amsterdam Zuidoost
naar de wake bij het grenshospitium. In de
dienst hadden we stilgestaan bij het thema
`gastvrijheid', toegespitst op de aanwezigheid
van vreemdelingen en vluchtelingen in onze
landen, dus ook in Nederland. Gelezen had-
den we uit de bijbel: `Heb vreemdelingen lief
als jezelf' (Leviticus 19:34), `Verberg de vluch-
teling, lever de ontheemde niet uit.' (Jesaja
16,3) en `Ik was een vreemdeling en jullie na-
men me op, ik zat gevangen en jullie kwamen
naar mij toe.' (Matteüs 25:36). Geluisterd had-
den we naar het verhaal van de rabbi die een
vluchteling aan zijn achtervolgers uitleverde
omdat hij de tora bestudeerde en niet in de
ogen van de vluchteling keek - en deze vluch-
teling bleek de messias te zijn. Gezongen
hadden we, `Someone's crying, Lord, kumba-
yah' en `The Kingdom of God is justice and
peace'. Vrede hadden we elkaar gewenst,
geen goedkope of makkelijke vrede, maar de
vrede van Christus die ons onrustig maakt als
we onrecht zien. En toen gingen we samen op
pad om te laten zien dat we bewogen zijn met
het lot van vreemdelingen in een detentiecen-
trum in Nederland.
Er waren genoeg wegwijzers naar het AMC,
maar het grenshospitium op een kaal stuk land
tussen de snelwegen in was nauwelijks te
vinden. We kwamen er uiteindelijk 15 minuten
te laat aan. Parkeerruimte genoeg. We liepen
langs een hoog dubbel hek met prikkeldraad.
Daarachter twee witte gebouwen met kleine
raampjes. Een bord bij de poort: `Justitie
Grenshospitium'. Wat een naam! Die klinkt
naar gerechtigheid en gastvrijheid. Maar het
gezicht is het tegenovergestelde. Een gevan-
NR
2 ?
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 8/11
genis, een zwaar bewaakte grens die je niet
kunt overschrijden. Het deed me denken aan
de grens naar de DDR, vroeger, weet u nog?
Het communistische oosten wilde niemand
laten gaan naar het vrije westen. En nu, het
vrije westen heeft een grens nodig om zich
hermetisch af te schermen voor mensen die
hier een beter leven in vrijheid zoeken maar
blijkbaar een bedreiging zijn voor ons. Man-
nen, vrouwen en zelfs kinderen, hadden we
gehoord. Hun hoop op een betere toekomst
eindigde op Schiphol. Niet toegelaten tot Ne-
derland. Geen toegang tot het `fort Europa'.
Overgebracht naar het grenshospitium in af-
wachting van hun uitzetting; en als dit niet
mogelijk is - en bij twee derde is het niet moge-
lijk - op straat gezet worden, zonder papieren,
zonder geld. Anderen zijn hier terecht geko-
men omdat hun asielaanvraag afgewezen is,
uitgeprocedeerd zoals dat heet. Weer anderen
zijn bij een razzia of andere gelegenheid op-
gepakt en bleken `ongedocumenteerd' te zijn.
Toen we bij de poort aankwamen, stonden er
al ongeveer 80 mensen in een kring. Sommi-
gen kende ik, leden van een Iona-groep. De
wake was al begonnen. Ze zongen net een
hebreeuws lied, want op die zondag had een
joodse groep de wekelijkse wake in de 40-
dagentijd voorbereid. De rabbijn sprak over
Nederland, vroeger een licht in de duisternis,
een toevluchtsoord voor Joden vanaf de 16de
eeuw en voor Hugenoten in de 17de eeuw, en
nu...? Dan zongen we weer een lied uit de
Pesach liturgie `Ooit waren we slaven, nu zijn
we vrij.' Onwillekeurig vroeg ik me af hoe veel
van die oudere joodse vrouwen en mannen de
verschrikkingen van de holocaust nog bewust
meegemaakt hadden. Nu stonden we samen
voor het prikkeldraad rond een detentiecamp
aan de rand van Amsterdam.
We liepen langs het hek. Geen levend wezen
was te zien, geen vogel, geen bloem, geen
geluiden, niemandsland. Het was nogal on-
werkelijk. De studenten waren teleurgesteld
dat ze niet met de bewoners in contact konden
komen. Iemand deelde gele bloemen uit die
we in het hek staken. Bloemen die hun be-
stemming niet bereiken, die niemand in een
vaas zou zetten. Opeens zag ik dat er twee
kleine bovenraampjes open gingen. Bruine
handen staken naar buiten en ik hoorde
stemmen in een voor mij onbegrijpelijke taal.
Later hoorde ik dat het Urdu was, gesproken
o.a. in Kashmir. Uit het andere gebouw riep
een vrouwenstem luid "We want freedom" en
mannenstemmen herhaalden haar roep. Wij
stonden er met de mond vol tanden. Wat kun
je daar nou terugroepen? Samen zongen we
"Sjalom chawerim". Liederen zeggen soms
meer dan woorden. Voor het hek stonden we
dan een laatste keer in een kring. We gaven
elkaar een hand en zongen, "Maak vrede". Wij
in alle vrijheid, vrijheid zelfs om te protesteren,
elkaar ondersteunend. Zij binnen, achter tra-
lies, opgesloten in een cel, speelbal van
steeds maar scherpere wetten en regels. Ge-
scheiden werelden, niet te overbruggen.
De wake was afgelopen. We liepen weg. Ik
had een dubbel gevoel: goed, dat we geweest
waren, en: wat erg, dat we gewoon weg gaan
en niet méér kunnen doen. In een café bij de
metrohalte dronken we een kopje thee en kon-
den we met Jan Paul van de bezoekgroep
praten. Hij kent de mensen achter de muren
van het grenshospitium. Door hem kregen ze
voor ons even een naam en een verhaal. Hij
weet van het leven daar binnen. `s Nachts zijn
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 9/11
de mensen in hun cellen opgesloten. Overdag
mogen ze rondlopen. Eén keer per dag even
naar buiten naar een gesloten binnenhof. Een
vrijwilligster houdt zich in de bibliotheek wat
met de kinderen bezig. Er zijn kerkdiensten.
Veel meer gebeurt er niet. De mensen hebben
slapeloze nachten en veel psychosomatische
klachten. Geen wonder als je als crimineel
opgesloten wordt. Ze zijn bang en dat is pre-
cies de bedoeling. Het moet afschrikken. De
naam `Nederland' moet mensen in armere,
repressievere of door oorlog geteisterde lan-
den doen schrikken. Dan heeft het immigratie-
beleid van onze regering succes.
Van Jan Paul horen we ook hoe veel het voor
de mensen in het grenshospitium betekent dat
er buiten telkens weer mensen zijn die hen niet
vergeten, die zich hun lot aantrekken. Ook
voor sommige bewakers, die het erg vinden
dat ze hier moeten werken, zijn de wakes een
steun.
Als leden van de Iona-groep praatten we nog
na. Wat is nou de bedoeling van zo'n wake?
Wat wil je bereiken? Wie wil je bereiken? Moe-
ten al die mensen gewoon hier toegelaten
worden? Wat kun je aan de ongelijke verdeling
van geld, macht en levensstandaard in deze
wereld doen? We kwamen er niet echt uit.
Maar we waren het met elkaar erover eens: op
deze manier moet je mensen die geen crimine-
len zijn niet behandelen. Kinderen horen niet
thuis in een gevangenis. Het is goed om met
eigen ogen te zien wat zich in ons land af-
speelt. Het is goed om samen te zingen, te
bidden, stil te zijn ... uit protest. Het is goed om
onszelf steeds weer te laten uitdagen door de
bijbelse boodschap: "Verberg de vluchteling,
lever de ontheemde niet uit. Heb vreemdelin-
gen lief als jezelf."
Waltraut Stroh, pastor Internationaal Studen-
tenpastoraat Den Haag en Delft
Meer informatie over wakes en vreemdelin-
gengevangenissen vindt u op:
http://onschuldig-gevangen.tripod.com
en over een handtekeningenactie van de Raad
van Kerken tegen het vasthouden van kinde-
ren in detentie op:
www.raadvankerken.nl of www.kerkinactie.nl
A
L EENS OVERWOGEN FRIEND OF
ASSOCIATE TE WORDEN
?
Als Nederlandse Iona Groep zijn we een plat-
form van en voor mensen, die op een of ande-
re manier geraakt zijn door Iona en de Iona
Community. Mensen komen ook op heel ver-
schillende manieren in aanraking met het ei-
land en de gelijknamige Community. Door een
toevallig bezoek tijdens vakantie of via een
doelbewust ondernomen reis. Door het lied-
boek of een artikel, door verhalen van derden
of een weekend in Schoorl. Door een tv-
programma of via de website. Uit interesse
voor Keltische spiritualiteit of belangstelling
voor stadspastoraat. Door een Ionadienst of
een lezing. Kortom, er zijn legio manieren om
met `Iona' in aanraking te komen en die be-
trokkenheid te willen verdiepen. De Neder-
landse Iona Groep biedt daarvoor ook verschil-
lende mogelijkheden, zoals het lezen van de
Grieshog, deelname aan een weekend, lid-
maatschap van een regiogroep of aansluiten
bij het Iona Netwerk Vrede en Gerechtigheid.
Om `lid' te zijn van de Nederlandse Iona
Groep, hoef je niet formeel verbonden te zijn
met de Iona Community. Maar dat mag natuur-
lijk wel. Graag zelfs. Dat geeft de Iona Com-
munity meer draagvlak en financiële armslag.
Je kunt je op verschillende manieren formeel
aansluiten bij de Iona Community.
De lichtste vorm van engagement is `Friend' te
worden (donateur). Je betaalt dan 25 pond per
jaar (volgens de website) en je ontvangt daar-
voor zes keer per jaar het Engelstalige blad
`Coracle'.
Een verdergaande vorm is Associate Member.
Geassocieerde leden beloven twee van de vijf
regels van de Iona Community te volgen: da-
gelijks gebed en bijbellezing en inzet voor vre-
de en gerechtigheid. Bij het dagelijks gebed
bidden zij ook voor alle Members (in een
maandcyclus) en Associates (in een drie-
maandscyclus). Begin 2006 woonden er in
Nederland vijf geassocieerde leden. `Hun' dag
is de negende van elke derde maand (dus
maart, juni, september en december). Associa-
tes kunnen ook eigen groepen vormen en als
groep deelnemen in de Associates Advisory
Group (AAG). In Nederland fungeert de kern-
groep van de Nederlandse Iona Groep als
zodanig. Desirée van der Hijden en Jan
Maasen zijn sinds 2003 de vertegenwoordi-
gers in deze AAG.
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 10/11
Geassocieerde leden betalen jaarlijks 43 pond
per persoon of 64 pond per echtpaar. Ook zij
ontvangen de Coracle. Er bestaat de mogelijk-
heid om via het Economic Witness Programma
deel te nemen aan de economische regel door
2% van het netto besteedbaar inkomen af te
dragen. Van die mogelijkheid maken wereld-
wijd ongeveer 30 van de 1500 Associates ge-
bruik. Dit geld wordt besteed aan goede doe-
len, waarvan de besteding wordt vastgesteld
door de AAG.
De meest vergaande vorm is het Membership.
Maar dan moet je eerst al een aantal jaren
Associate Member zijn geweest en een toelei-
dingsprogramma van twee jaar volgen. De
leden volgen alle vijf leefregels.
Je kunt Friend of Associate worden door je
aan te melden bij de Iona Community (schrifte-
lijk, per email of via de website). In tegenstel-
ling tot Iona Abbey accepteert de Iona Com-
munity zelf wel bankoverschrijvingen vanuit
Nederland. Dat maakt betalingen een stuk
gemakkelijker.
Dus als je je engagement met de Iona Com-
munity wilt verdiepen, denk dan eens na over
deze mogelijkheden. Het blad de Coracle is
zeer lezenswaardig.
Jan Maasen
V
ERSTILDE SPIRITUALITEIT
?
Column vanaf Iona door Marien Grashoff
Iedereen schijnt het inmiddels te weten: Iona is
een gewéldig spirituele plek. Een van ons werd
al eens staande gehouden in het dorp door
iemand die ter plekke haar karma wilde uitleg-
gen. Maar ook minder excentrieke bezoekers
raken snel onder de indruk van de `thin place'
die Iona is. En met onze vieringen, pelgrima-
ges en programma dragen wij het onze bij aan
de spirituele ervaringen van de gasten.
Wat iedereen eigenlijk ook wel weet, wordt
toch steeds weer uit het oog verloren: de Iona
Community begon niet als een verstilde bewe-
ging, maar als een experiment gericht op
daadwerkelijke christelijke presentie midden in
een maatschappelijke werkelijkheid van on-
recht en ontmenselijking. Spirituele vernieu-
wing wordt nog steeds rechtstreeks verbonden
met de inzet voor gerechtigheid en vrede. Sa-
men vormen ze de basis van de Regel die de
leden volgen.
possible paths
Pleuntje Jellema
Wanneer we dus aangesproken worden door
de spiritualiteit van Iona, dan moet dat onver-
mijdelijk gevolgen hebben voor onze sociale
actie. Wat die actie precies inhoudt, zal afhan-
gen van onze concrete situatie en persoonlijke
(on)mogelijkheden. De keuze is aan ons. Maar
laat me wat suggesties doen vanaf afstand.
Sinds Pim Fortuyn `mogen we zeggen wat we
denken'. Helaas staat dat vaak haaks op de
door veel buitenlanders veronderstelde Neder-
landse tolerantie. Want in de praktijk zijn `nim-
by'-gedrag - alles moet kunnen, maar `not in
my back yard' - kleingeestigheid en stigmatise-
ring van minderheden al te vaak en al te duide-
lijk aanwezig. Vanuit een Keltische spiritualiteit
die de eenheid van alle schepselen en de
Schepper als uitgangspunt heeft, zouden ge-
meenten volhardend en praktisch de ontmoe-
ting tussen ál Gods mensen moeten bevorde-
ren. Nuchter, helder, maar vooral liefdevol. Met
alle ruimte voor ieders eigen identiteit, maar
dan wel multireligieus, niet-religieus en multi-
cultureel.
Sinds CDA en VVD het roer in handen heb-
ben, wordt het systeem van sociale zekerheid
in rap tempo uitgekleed. Het argument is door-
gaans `we kunnen het niet meer betalen'. Maar
wanneer een ex-minister van Sociale Zaken
dat helder beargumenteerd ontkrachten kan,
moeten we toch tenminste ernstige twijfel heb-
ben aan de onontkoombaarheid van al dat
spijkerharde bezuinigen. Van een kerk die in
het spoor van Jezus barmhartigheid verkon-
digt, mag toch een heldere en betrokken kri-
tiek verwacht worden. Of tenminste steun aan
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 13
juli 2006
pagina 11/11
hen die op redelijke wijze zoeken naar alterna-
tieven, zoals een christelijke vakbond.
Sinds jaren herhaalt de minister-president als
een mantra de leuze dat `de burger zelf ver-
antwoordelijkheid moet dragen'. Helaas schijnt
dat in de praktijk meestal hetzelfde te zijn als
`de rekening betalen'. Tegelijk dijt het oeverlo-
ze moeras van bureaucratisch gecontroleer en
geklungel onstuitbaar uit. Wie de nieuwe ziek-
tekostenverzekering gewoon niet kan betalen,
krijgt een boete op de koop toe. Wie strandt in
baan of studie, moet maar afwachten of er een
basisuitkering vanaf kan. Verslaafden en hero-
inehoertjes jagen we weer ouderwets van
stadsdeel naar stadsdeel zonder werkelijk iets
te doen aan de problematiek. Opnieuw: vanuit
een spiritualiteit van compassie zouden hier
toch onmiddellijk alle alarmbellen moeten af-
gaan?
De lezer moet mij niet te gemakkelijk gelijk
geven in deze kritiek. In een profetische ge-
meente - en `missionair' sluit altijd `profetisch'
in - zijn het de mensen zélf die vanuit hun ge-
loof in Gods Koninkrijk dat komt en reeds is, de
actuele situatie analyseren en aan de slag
gaan. Maar eigenlijk zit daar precies mijn
grootste zorg: het blijft zo zorgelijk stil op ker-
kelijk erf.
Iona Abbey, Marien en Nelleke Grashoff
B
IJDRAGEN AAN DEZE NIEUWSBRIEF
Wil je een bijdrage leveren aan het volgende
nummer van Grieshog in de vorm van een
reisverslag, een mooie tekst, gedicht of lied,
een vraag om gebed, een aankondiging of
andere (praktische) informatie, dan kun je dat
mailen aan de redactie van Grieshog:
grieshog@planet.nl.
V
OLGENDE NUMMER
G
RIESHOG
Het volgende nummer van Grieshog zal in
oktober 2006 verschijnen.
L
IDMAATSCHAP
Je kunt `Vriend' worden van de Nederlandse
Iona Groep door je aan te melden bij het se-
cretariaat om deze nieuwsbrief te ontvangen
en jaarlijks 20,-- euro over te maken op giro
9350513 ten name van Nederlandse Iona
Groep, Assen ter bestrijding van de secretari-
aatskosten.
C
OLOFON
Grieshog
is een uitgave van de Nederlandse
Iona Groep.
www.ionagroep.nl
Grieshog
is de naam voor een gloeiend kooltje
dat de Ieren vroeger de zomer en de nachten
door bewaarden om daarmee als het nodig
was het vuur weer te doen oplaaien. De Iona-
beleving is net een Grieshog: vaak een wat
verborgen bewustzijn dat ook ineens weer
springlevend kan zijn!
Secretariaat
Quirine Mertens
Cederlaan 12
9401 RC Assen
e-mail: mertens.lodder@12move.nl
gironummer: 9350513
Redactie
Emmy Kwakkel, Jan Maasen, Quirine Mertens
Iona Community, Schotland
Glasgow Office, 4th Floor, The Savoy Centre
140 Sauchiehall Street
Glasgow G2 3DH
tel: 00 44 141 332 63 43
e-mail: ionacomm@gla.iona.org.uk
Iona Abbey, Isle of Iona
Argyll PA76 6SN
tel.: 00 44 1681 700404
e-mail: ionacomm@iona.org.uk
www.iona.org.uk
.
