nr 19, juni 2008
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr 19
juni 2008
pagina
1
losse nummers: 2,00 euro
V
AN DE REDACTIE
Een heerlijk dik zomernummer dit keer! In de
afgelopen maanden zijn veel activiteiten ge-
weest en daar valt dus ook veel over te vertel-
len. Je kunt lezen over het Iona-weekend in
Schoorl, over wat gezegd is tijdens de jaarlijk-
se Columbadag die onlangs in Odijk werd ge-
houden en over het New Members Program
van de Iona Community in Glasgow. Deze
`grote verhalen` worden verder aangevuld met
wat kortere berichten die zeker ook het lezen
waard zijn. Namens de andere redactieleden
wens ik een ieder veel leesplezier en een goe-
de zomer!
Emmy Kwakkel
N
IEUWS UIT DE
R
EGIOGROEPEN
Regio Midden-Oost
Vrijdagavond 13 juni jl. hadden we de laatste
bijeenkomst van het seizoen. We waren met
een klein clubje bij elkaar, maar het gesprek
was er niet minder levendig door. We hadden
afgesproken dat we in het kader van Columba-
dag het hoofdstuk uit Aanwezig Onderweg
zouden lezen over de vijfvoudige regel. We
hebben vooral gesproken over hoe we als
regiogroep, maar ook als Nederlandse Iona-
groep nu concreet onze betrokkenheid op de
samenleving kunnen uiten. Dit is een weerbar-
stig thema, want het is al verschillende keren
ter sprake geweest tijdens onze regioavonden.
Kunnen/willen we ons als groep verbinden aan
een project, dat ondersteunen, niet alleen met
geld, maar ook met lijfelijke ondersteuning? Of
is het toch zo dat we allemaal individueel onze
steentjes bijdragen in de samenleving en dat
we daar naar elkaar verantwoording over af-
leggen? Het was goed om elkaar daar weer op
te bevragen. Een antwoord hebben we niet,
maar we gaan er wel mee verder, in ons den-
ken, ook als regiogroep, en we zullen het bij de
kerngroep ter sprake brengen.
Daarnaast hebben we geëvalueerd en de
vraag gesteld of we ons weer voor een jaar
aan de groep willen verbinden. De meesten
van ons willen graag doorgaan. In het komen-
de seizoen willen we tijdens onze gesprekken
wat dieper op de teksten en/of liederen ingaan
die we gebruiken in de vieringen. Waarom
kiezen we voor een bepaalde tekst, wat roept
de tekst juist weer bij anderen op? En wellicht
kunnen we onze ervaringen uitbreiden met
beeld en/of klank....
In ieder geval: we hopen op een mooie zomer
en daarna op een vreugdevol weerzien en een
nieuwe start in september. Voor wie erover
denkt om zich aan te sluiten bij onze regio-
groep: er is plaats voor twee nieuwe personen.
U kunt zich aanmelden bij Annie Benjamin:
.
Annie Benjamin
Regio Utrecht 2
Het duurt even om met een nieuwe regiogroep
op stoom te komen. Onze agenda's op korte
termijn blijken weerbarstig. Maar inmiddels zijn
er toch al twee bijeenkomsten van 'Utrecht 2'
geweest. Op 4 juli a.s. zal de groep voor de
derde keer bij elkaar komen en ook voor het
najaar zijn al vier data geprikt, telkens op de
3e zondag van de maand. De groep begint dus
langzaamaan vaste vormen aan te nemen.
We gaan het boek 'Aanwezig onderweg' ge-
bruiken om wat meer houvast en structuur voor
onze bijeenkomsten te vinden.
Jammer genoeg kon uiteindelijk niet iedereen
de groep combineren met zijn of haar andere
drukke bezigheden. Dat betekent dat we al
afscheid hebben moeten nemen van twee van
onze leden. Gelukkig is er ook weer belang-
stelling getoond door andere mensen voor
onze groep. Kortom, onze groep is in bewe-
ging, in opbouw, en de vaart komt er aardig in!
Twan Laan
Email:
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
2
I
MPRESSIE VAN EEN WEEKEND IN
S
CHOORL
Uit de brochure `Leeftocht voor onderweg' put
ik regelmatig suggesties voor interessante
lezingen, conferenties en weekends. Dit sei-
zoen kwam het mij, ons, goed uit om een
langgekoesterde wens te vervullen en deel te
nemen aan het Iona-weekend in Schoorl. Deze
wens kwam voort uit onze ervaring met een
verblijf op Iona in 2005.
Zo spoeden wij ons op vrijdag 23 mei jl. vanuit
Emmen naar het verre westen des lands. Na
een bezoek aan goede vrienden in het nabijge-
legen Bergen toeren we langs de Schoorlse
duinen naar de Oorsprongweg -welk een zoete
naam- en vinden zonder tom-tom en met een
minimum aan bewijzering het Broederschap-
huis, waar ook zusters welkom blijken te zijn.
De fraaie ligging en het mooie weer houden
een belofte in en doen me denken aan de vis-
sersboot die destijds gereed lag om uit te va-
ren op het moment van onze overtocht uit
Oban naar Mull. Deze boot droeg de prachtige
naam: Golden Promise.
Met dit vooruitzicht gaan we ons begeven in
een volslagen onbekend gezelschap waarmee
we ons in elk geval verwant weten door een
gemeenschappelijk noemer: Iona. Eeke-Anne
en Julius ontvangen ons hartelijk en we bege-
ven ons vervolgens naar onze kloostercel en
maken deze gereed voor ons verblijf. De toe-
gang tot het zonnige terras blijkt gemakkelijker
en dan die tot het zonnebadende gezelschap.
Onze reis naar Iona is een enorme bron van
inspiratie geweest. Onder de enthousiaste
leiding van Tjitske -hoe prettig haar wéér te
zien- hebben we daar met alle inzet meege-
daan aan bijbelstudie en borden wassen en
nog veel meer. Vooral het aanwezig-zijn in een
communiteit met zulke specifieke aspiraties
heeft ons geweldig goed gedaan. Nadien heb
ik me uitvoerig verdiept in het leven van de
Ierse monniken, in de Keltische spiritualiteit en
in Iers-keltische muziek. Mijn werk in de lokale
omroep draagt er de vruchten van en ook in
avondvullende lezingen met beeld en geluid
kan ik me uitleven.
De Iona-ervaring hopen we in dit weekend te
verfrissen en te verdiepen. Het begint al met
het zanguurtje onder de gedreven leiding van
René waarbij we kennis maken met nieuwe
liederen die binnenkort hun plek zullen krijgen
in de tweede Iona-bundel.
Zo wordt de welkomstdienst een vertrouwd en
zinvol gebeuren. We spinnen een web en be-
vragen elkaar over vrede. We zingen en bid-
den zoals de figuurtjes op de spreekstoel in de
abdijkerk.
Op zaterdagochtend gaan we in de vroegte
verder met zingen. De tekst uit Psalm 34 in
een voor mij nog onbekende vertaling geeft
veel stof tot overpeinzen. Dit zou ik ook liever
gedaan hebben dan erover praten binnen zo'n
kort tijdsbestek. Immers, de aangereikte vraag
over de invloed van deze tekst op mijn denken,
mijn doen en mijn geloven omvat nogal wat!
Doorgaans houd ik mij op de vroege ochtend
met minder diepgaande vragen bezig. Deson-
danks vormt het korte ochtendgebed een goe-
de oppepper voor de hele dag, en daarbij heb-
ben we het ontbijt nog in het vooruitzicht.
Pelgrim Jim Forest is een beminnelijk man
waar je met plezier naar luistert. Gerke weet
zijn woorden trouwens zo over te brengen dat
het oude adagium `vertalen = verraden' zeker
niet opgaat. Hij voegt er zelfs een meerwaarde
aan toe. Jim brengt het monster van onvrede
en ongerechtigheid heel dichtbij je. We kennen
allemaal wel de verstoorde verhouding tussen
man en vrouw, kind en ouders, buur en buur,
en de oneindige moeite om daarmee om te
gaan. `Zalig de vredestichters... `
We mogen werken aan vrede in het groot,
maar voelen ons daarin zo vaak onmachtig.
We mogen werken aan vrede in het klein, in
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
3
ons eigen bestaan, in onszelf, maar niet zon-
der het besef van Gods kracht en Gods Geest
die daarin bepalend is: dona nobis pacem.
Maar welk een diepreikend inzicht en welk een
diepgevoelde voldoening als we inderdaad aan
vrede werken! De evangelist prijst ons gelukkig
`.... want zij zullen kinderen Gods genoemd
worden.'. Ook in het werken aan vrede en
gerechtigheid kunnen we veel leren van de
oude Keltische monniken zoals de heilige Co-
lumba.
Het middagprogramma is divers en voor som-
mige rustzoekers nog niet divers genoeg, want
kust en strand lokken óók. Het thema `verge-
ving' spreekt mij aan en met tien anderen ver-
diepen we ons daarin, uitstekend voorbereid
door Gerke. Wat me vooral bijblijft, is het ge-
zegde: vergeven is jezelf een cadeau geven!
De avondviering start met 'breaking news'. De
kinderen hebben 's middags weinig moeite
gehad om uit een kleine week kranten een
veelheid aan onvrede en ongerechtigheid aan
de kaak te stellen. De vraag is: wat doen wij,
wat doe ik, in mijn kleine bereik, daaraan. Een
klein akkoordje van Schoorl, afgeleid uit de
Millenniumdoelen zal me op weg moeten hel-
pen. Eenvoudig is dat kleine akkoordje trou-
wens niet. Ik ben al blij 2 à 3 onderwerpen te
kunnen aanstrepen. Maandag gelijk beginnen
met een vleesloze dag en de acceptgirokaart
voor Milieudefensie invullen ...
Een fikse wandeling op de zondagmiddag is
een steeds terugkerend genoegen. Daarom is
het onderdeel pelgrimage me uit het hart ge-
grepen. Dat beetje regen neem je op de koop
toe, hoewel ik die regen liever, of in elk geval
óók, graag had zien vallen op mijn kurkdroge
tuin in het oosten. Bij deze wandeling valt me
op hoe mooi en afwisselend ons Hollandse
duingebied is. Stijgen en dalen, bos en vlakte
en water en zand doen me denken aan die
mooie Keltische zegenbede:
God zij met u op elke pas,
Jezus zij met u op elke heuvel,
Geest zij met u op elke stroom,
kaap en bergkam en hoogland;
elke zee en elk land,
elke heide en weide,
elk liggen, elk opstaan,
in de trog van de golven,
op de kruin van de baren,
elke stap van de reis die u gaat.
Het is een goede gedachte om een deel van
de tocht in stilte voort te gaan. Denkend aan
de oorlogsgebeurtenissen die Helco memo-
reerde, associeer ik het sloffen door het zand
in de voetsporen van Dirk met de trage gang
van Duitse soldaten die na de val van Stalin-
grad door de besneeuwde steppe westwaarts
strompelden. Wat zouden zij gedacht hebben
over gerechtigheid en vrede?
Voor ons was het slechts een kort ogenblik. Te
kort naar mijn idee, ik had wel wat langer in
stilte willen voortgaan om over de veronder-
stelde vraag van die soldaten na te denken.
Tijdens de pelgrimage leest Eeke-Anne het
gedicht Eb van M. Vasalis:
Ik trek mij terug en wacht.
Dit is de tijd die niet verloren gaat:
ied're minuut zet zich in toekomst om.
Ik ben een oceaan van wachten,
waterdun omhuld door 't ogenblik.
Zuigend eb van het gemoed,
dat de minuten trekt en dat de vloed
diep in zijn duisternis bereidt.
Er is geen tijd.
Of is er niets dan tijd?
Zo gaan we met de vondsten van de pelgrima-
ge de slotviering in. Sommige mensen weten
altijd iets te vinden en daaraan een zinvolle
gedachte vast te knopen. Mij kost dat veel
moeite.
De viering maakt op mij vooral indruk door de
inspanning van de kinderen om een huis te
maken waar de Heer wil wonen. Toen ik een
kind was, droomde ik als een kind en zou ik zo
een huis voor de Heer hebben kunnen fanta-
seren. Maar hoe zou ik dat nu doen? Is mijn
gemeente de plaats waar hij het liefst woont, of
ben ik het zelf? Een tempel van zijn Geest?
Dan moet ik mij ervoor willen openstellen, mij-
zelf bevrijd weten van kortzichtigheid en uit-
zichtloosheid zoals die kromgegroeide vrouw,
mijzelf geven aan de Heer. Zoals Hij zichzelf
gegeven heeft en steeds weer opnieuw geeft
in de tekenen van brood en wijn.
Vrede wens ik jullie toe!
Peter Geudeke
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
4
D
ONA NOBIS PACEM
,
GEEF ONS VREDE
Inleiding door Jim Forest op 24 mei 2008
tijdens het Iona-weekend in Schoorl
We gebruiken het woord vrede veelvuldig.
Meestal in verband met oorlog. Wellicht komt
dit omdat wij in Europa leven, een continent
dat ontelbaar veel oorlogen heeft gekend.
Maar weinig Europeanen hebben dan ook een
romantisch beeld van oorlog. Velen van ons
zijn betrokken geweest bij initiatieven van ver-
schillende vredesgroepen om oorlog te voor-
komen dan wel te beëindigen. Oorlogen ver-
oorzaken lijden, dood en vernietiging op grote
schaal. Wat zouden wij voor soort mensen zijn
als we ons niet zouden inspannen voor ge-
weldloze conflictoplossingen tussen staten?
Maar vredeswerk gaat niet alleen over oorlog
en de verhoudingen tussen staten. Vrede is
een manier van leven. Niet dat wij altijd zo
vreedzaam zijn als wij zouden willen zijn, maar
wel dat we vrede kiezen als een basisoriënta-
tie waar we mee verder willen komen. Vrede
stichten is in feite iets heel gewoons. Het raakt
aan ons dagelijks leven. Velen van ons doen
vredeswerk zonder dat zij zich dit bewust zijn
of dit zo noemen. In de context van ons dage-
lijks leven lijkt vrede een wat te groot woord.
Maar wij doen allen pogingen om vrede te
stichten in onze families en gezinnen, op ons
werk en in de buurt, in de wereld. Alles wat we
doen om dichter bij elkaar te komen, alles wat
leidt tot vergeving, of dat wat dialoog mogelijk
maakt is ten diepste vredeswerk. Vrede is van
alledag. We doen boodschappen voor een
zieke buurman. We stoppen en helpen een
toerist op weg. We vinden rommel op straat en
doen het in een afvalbak. We doen zorgvuldig
de lichten uit en zijn zuinig met water en willen
liever niets verspillen. Allemaal maar kleine
dingen, niet noemenswaardig misschien, maar
alles wat we doen om wat dichter bij elkaar te
komen is vredeswerk in die zin dat het bij-
draagt aan een betere wereld.
Vredeswerk is helend. Dit is in feite één manier
om er tegen aan te kijken. Vredeswerk is dat-
gene wat we doen om slechte verhoudingen te
herstellen. De verhouding tussen God en ons,
tussen mensen, tussen gemeenschappen en
naties. Zij die voor vrede werken, werken aan
herstel en genezing. Ongetwijfeld zijn een
aantal van jullie ook betrokken in werk met een
helende dimensie. Denk maar aan de gezond-
heidszorg, ouderenwerk, gehandicapten en
mensen die lijden onder stress of depressie.
Vrede stichten is een normaal deel van het
gezinsleven. De dagelijkse inspanning om man
en vrouw, ouders en kinderen wat dichterbij
elkaar te brengen, je best doen om iets posi-
tiefs te doen met je ergernis en frustratie. De
huiselijke vrede bewaren is soms hard werken
en zelfs ronduit ontmoedigend.
Misschien helpt het om ons te binnen te bren-
gen dat we de vrede die we zoeken niet ge-
heel in eigen hand hebben. De zin Dona nobis
pacem, schenk ons vrede, suggereert zelfs dat
wij zelf geen vrede kunnen maken. Vrede is
niet iets om te maken, maar wordt gegeven.
`Geef ons vrede' is een gebed. Dat vrede ons
deel mag zijn. Dit simpele gebed herinnert ons
eraan dat vrede een geestelijk leven veronder-
stelt. Een spiritualiteit die geworteld is in de
spirit, in de geestkracht van God. Geestelijk
leven verwijst naar een leven in de geest, in
het krachtveld van Gods heilige Geest. Het is
opvallend dat die mensen die wereldwijd als
de grote vredestichters bekend staan bijna
altijd mensen zijn met diepe religieuze wortels,
denk maar aan Marten Luther King en Gandhi.
De wijsheid en inspiratie die zij nodig hadden
om vorm te geven aan hun levenswerk had
niet zozeer te maken met theorievorming en
ideeën, maar vooral met het diepe vertrouwen
in God. Hij die vrede schenkt is geheel bereid
om ons te helpen op deze weg van vrede,
maar zal ons echter daartoe nooit dwingen.
Wat God schenkt, vraagt om instemming en
meewerken. Wij zullen zelf God ons `jawoord'
moeten geven en leven.
Wij die hier vanmorgen bij elkaar zijn, hebben
allemaal een band met Iona, dat eiland in de
Hebriden dat zo klein is dat je er inclusief ruige
stukken in een dag omheen kunt lopen. Op de
meeste wereldkaarten kun je het maar nauwe-
lijks onderscheiden. Echter, vanaf de 6
e
eeuw
werd dit kleine Iona een plaats van groot be-
lang in de geschiedenis van Europa. De ker-
stening van Europa was de verdienste van de
monniken van Iona en haar vele dochterkloos-
ters op het continent. Eeuwenlang was Iona
een van de belangrijkste centra van missie,
evangelisatie en vredeswerk. Deze twee dra-
den waren voor hen onlosmakelijk met elkaar
verbonden. Sint Columba en zijn twaalf monni-
ken reisden in 563 na Chr. van Ierland naar
Iona en stichtten daar een klooster. Dat werd
de basis, de bakermat, van waaruit zij op weg
gingen om met anderen in contact te komen
en hen te bereiken. Een enorme missionaire
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
5
inspanning. Zij reisden over de Britse eilanden,
naar Scandinavië, Friesland, Duitsland en
Frankrijk, Italië en Oost-Europa, zelfs tot in
Rusland. Ik ontdekte dit bij een bezoek aan de
kathedraal van Novgorod. Onder de vloer van
deze duizend jaar oude kerk was een Keltisch
kruis gevonden. Door de moed en de zichtbare
heiligheid van deze monniken hebben zeer
vele mensen zelfs soldaten en piraten be-
sloten tot het christendom over te gaan.
Er zijn veel verhalen overgeleverd over hun rol
in het voorkomen of beëindigen van oorlog.
Wat er dan gebeurde, is mooi samengevat in
de legende van de ontmoeting van Sint Co-
lumba met de draak.
Columba was op weg met zijn monniken over
de zee in een van die kleine leren Keltische
bootjes (coracle). Toen verhief een monsterlij-
ke draak zijn kop boven de golven en versper-
de hen zo de weg. Columba stond op, keek
het monster aan en maakte het teken van het
kruis. De zeedraak zonk vreedzaam weg en de
monniken voeren verder. Zo beschreef Adom-
nan, de zevende abt van Iona deze episode in
zijn biografie van Columba:
"Columba hief zijn heilige hand, terwijl alle
anderen, broeders en vreemdelingen verstijfd
waren van angst. Hij riep de naam van God
aan en maakte het reddend teken van het
kruis in de lucht en beval het woeste monster,
zeggend: "Je komt niet dichterbij, niemand zul
je raken, ga terug en snel". Toen het monster
de stem van de heilige hoorde, werd hij zeer
bang en vluchtte weg alsof hij met touwen
werd teruggetrokken. Dat was maar net op tijd
want een van de broeders, Lugne, was te wa-
ter geraakt en nog maar een speerlengte van
het monster verwijderd. Toen lukte het toch om
Lugne weer veilig aan boord te hijsen. De
broeders waren buiten zichzelf van vreugde en
bewondering en dankten God. Zelfs de aan-
wezige heidense barbaren waren diep onder
de indruk van dit wonder van de God van de
christenen."
Natuurlijk is het heel wel mogelijk dat er echt
zo'n ontmoeting heeft plaatsgevonden. In
Schotland zoekt men ook nog steeds naar het
monster van Loch Ness, ofwel Nessie. Mis-
schien verkeert Nessie nog ergens in de diepte
en steekt ze heel af en toe haar schuwe kop
boven het water, maar is ze na haar ontmoe-
ting met Sint Columba voor niemand bedrei-
gend meer.
Waarschijnlijker is echter dat het echte mon-
ster dat Columba en zijn monniken steeds
weer onder ogen zagen, van tweeërlei aard is.
Enerzijds hun eigen angsten en anderzijds de
concrete gevaren die opdoemden wanneer zij
mensen ontmoetten die hen naar het leven
stonden. Het vrede sluiten met het zeemonster
is een krachtig beeld voor vrede zowel met
onszelf als met onze tegenstanders. Het her-
innert ons eraan dat ons doel niet overheersen
of overwinnen is de draak wordt noch ge-
wond noch gedood maar dat ons doel ver-
andering, omkering ofwel conversie is. Con-
versie zowel van onszelf als van onze tegen-
standers.
Datgene wat de monniken van Iona bereikten
is ondenkbaar zonder hun geloof. Niet het
soms wat softe geloof waarmee wij in onze tijd
vertrouwd zijn geraakt met Jezus als rabbi die
alleen de dood overleefde in de zin dat zijn
levenslessen nog doorwerken. Hen ging het
om geloof in de opstanding en de verbazing-
wekkende moed die dit hen verschafte. Ze
wisten zich de dood voorbij en geborgen in
God. Moed was noodzakelijk, omdat zij me-
nigmaal hun leven riskeerden tussen of tegen-
over tegenstanders. Wat zij bereikten was altijd
verbonden met hun creatieve en energieke
inspanningen om de boodschap van het evan-
gelie van Gods liefde en de vrede van Christus
te verspreiden in een wereld en in culturen die
verzot waren op vechten en oorlog.
Voor ons is natuurlijk de vraag wat wij kunnen
leren van Sint Columba en al die monniken die
het piepkleine Iona veranderden in het groot-
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
6
ste pelgrimsoord van het Noorden. Zo velen
trokken naar Iona dat het na korte tijd al be-
kend stond als Jeruzalem van het Noorden.
Heel concreet en bijzonder zien wij in het leven
van Columba en zijn monniken de liefde op-
lichten; liefde niet alleen voor vrienden en me-
dechristenen, maar ook voor de vijand. Als we
het over liefde hebben dan gaat het niet over
liefde als een gevoel, maar over liefde in de
bijbelse zin. Liefde is daar niet een emotie
maar een werkwoord, het zegt iets over hoe wij
ons tot de ander verhouden. Het gaat niet over
gevoel maar over wat je doet. Liefde is wat wij
doen om anderen te helpen hun leven te le-
ven. Het is doen wat hen goed doet naar li-
chaam en ziel.
Dit is de kern van de verhalen die ons zijn
overgeleverd over Columba en de zijnen. Een
missionaris, dat wil zeggen een zendeling zijn,
was iemand die aan anderen het verbazing-
wekkende gegeven overdraagt dat God liefde
is en dat zij die in liefde leven in God zijn. Toe-
laten dat Gods liefde door je leven heen trekt,
is de hemel of het koninkrijk, niet in de toe-
komst, maar hier en nu. Zij die deelhebben
aan Gods liefde, leven in het koninkrijk van
God. Zendeling zijn in deze betekenis is veel
meer dan niet gelovigen tot de doop brengen
en een plaatselijke kerk opzetten. Het gaat om
betrokkenheid bij het leven van de mensen die
we ontmoeten en bij wat zij tegenkomen.
Niemand is alleen maar lichaam of alleen maar
ziel. We zijn allen lichaam en ziel en niet van
elkaar te scheiden. Daarom is Christus zelf zo
bezorgd over honger en ziekte. Liefhebben
betekent dat je betrokken bent bij hun welzijn,
in spirituele en fysieke zin. Wat telt, is uiteinde-
lijk wat we doen en niet onze al dan niet war-
me gevoelens. "Het woord liefde is voor velen
vooral een mondwater" zei ooit George Ma-
cLeod, degene die het initiatief nam tot het
herbouwen van het klooster op Iona. "Het gaat
erom dat wij leren dit in praktijk te brengen". Of
zoals Dostojevski schreef in de `Gebroeders
Karamazov': "Liefde in praktijk brengen is vaak
lastig en ingrijpend vergeleken met liefde in
dromen.".
Een van meest leerzame verhalen over
Columba is die over het zwaard. Het was de
gewoonte van mensen die hem bezochten om
niet alleen om zegen te vragen voor zichzelf
maar ook voor sommige persoonlijke bezittin-
gen. Op een dag zegende Columba gedachte-
loos een zwaard om zich meteen te realiseren
dat dit ook gebruikt zou kunnen worden in een
veldslag. Zwaarden zijn nu eenmaal geen me-
dische instrumenten. Columba was geschokt
dat hij een dodelijk wapen had gezegend. Hij
dacht er een ogenblik over na en gaf toen het
zwaard een tweede zegen mee: dat het alleen
scherp zou blijven wanneer het gebruikt zou
worden om kaas of brood mee te snijden. Het
zou stomp worden indien gebruikt om een
levend wezen te verwonden.
Dit is een heel ander verhaal dan dat van de
draak. Ik twijfel niet aan de historische be-
trouwbaarheid. Zwaarden werden in die tijd
gebruikt en nog en niet alleen om het huis te
versieren of vlees te snijden, maar om te do-
den. Ik zou graag meer willen weten van dit
verhaal. Wat hebben de eigenaars ermee ge-
daan? Zou het scherp gebleven zijn of toch
misbruikt? Zou er bloed aan zijn gaan kleven
en zou het stomp zijn geworden? Ik hoop van
harte dat het scherp is gebleven tot op de dag
van vandaag.
Het is goed om ons te realiseren dat Columba
naar Iona kwam vanwege een boetedoening.
Hij was betrokken geraakt bij een conflict en
gewapende strijd en er waren doden bij geval-
len. In zijn latere leven heeft hij alles gedaan
om verder bloedvergieten te vermijden en allen
te bemoedigen die tot hem kwamen met het
verlangen om een vreedzaam leven te leven,
een leven dat heilzaam en helend is en een
getuigenis is van de opstanding van Christus.
Columba van Iona en de monniken die na hem
kwamen, hebben niet al hun doelen gereali-
seerd. Zij waren behulpzaam bij de kerstening
van Europa, maar ondanks hun heilzame in-
spanningen hebben zij niet iedereen kunnen
bevrijden van hun vijandschap en oorlogen,
laat staan een christendom kunnen scheppen
met zulke diepe wortels dat het in staat zou
zijn om de onderlinge eenheid te bewaren. Wij
staan bij hen in het krijt, wij zijn schatplichtig en
tegelijk ook vrij, om op onze beurt in onze tijd
met onze mogelijkheden dit werk te vervolgen.
Zij kenden en gebruikten het gebed `Dona
nobis pacem'. Laten ook wij het gebruiken en
het met hart en ziel bidden en verstaan als een
uitnodiging om steeds dieper deel te krijgen
aan de vrede van Christus zodat ook wij onze
draken onder ogen durven zien en onze
zwaarden alleen gebruiken voor het snijden
van brood en kaas.
Jim & Nancy Forest, Alkmaar
(vertaling: Gerke van Hiele)
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
7
G
ROEIEN IN CONTACT MET BRONNEN VAN
WAARDE
Inleiding door Wil Derkse op 14 juni 2008
tijdens de Columba-dag in Odijk
In onze haastige, schreeuwerige en opgefokte
cultuur is een opvallende gevoeligheid te sig-
naleren voor traditionele, langdurig beproefde,
om niet te zeggen `ouderwetse' waarden en
kwaliteiten, die met die cultuur sterk contraste-
ren. Hoeveel mensen keken er niet ontroerd
naar de documentaire film `Etre et avoir', waar-
in een meesterlijke en liefdevolle onderwijzer in
een Frans dorpsschooltje zijn leerlingen bege-
leidt in hun groeiproces het `oude leren' op
z'n best! En met een minimaal promotiebudget
trekt de film `Into great silence', over het leven
van de kartuizer monniken in La Grande Char-
treuse, wereldwijd honderdduizenden bezoe-
kers. Er zijn meer voorbeelden. Opvallend dat
steeds houdingen van geduld, het cultiveren
van de stilte en het vermogen om te dienen
(de deemoed) hierin centraal staan.
Denk ook aan de veelbekeken kloosterseries
van Leo Fijen op KRO/RKK, de aantrekkings-
kracht op drommen jonge mensen van Taizé
en de miljoenen boeken van de benedictijner
monnik Anselm Grün die wereldwijd gelezen
zijn en worden.
Een hype? Nostalgie? Deze elementen kun-
nen best een beetje meespelen, maar ik geloof
dat er iets aan de hand is dat serieus te nemen
is. Mensen verlangen naar geestelijke vitaliteit,
en hebben er een goede neus voor welke
waardevolle bronnen deze vitaliteit kunnen
voeden.
Spiritualiteit is een ander woord voor menselij-
ke vitaliteit. Het gaat om de mate waarin je
geestelijk (nog) in leven bent. Spiritualiteit
heeft te maken met levensélan (wat je be-
weegt en bezielt) met levensoriëntatie (op
welke waarden je wilt koersen), met levensstijl
(de levensinrichting die élan en oriëntatie le-
vend en fris houdt) en met levenstransformatie
(het geduldig groeien in de richting van meer
kwaliteit).
Het Griekse woord voor geest, `pneuma',
(waarvan het Franse woord voor `band'-
`pneu'- is afgeleid) vind ik in een notendop
goed aangeven wat spiritualiteit wil aanreiken.
Van onszelf zijn we maar slappe bandjes,
maar wel bandjes met het vermogen om ge-
vuld te worden. Dat gebeurt door contact met
bronnen van geestkracht. Dit contact moeten
we goed onderhouden. Want ook een goed
opgepompte band loopt leeg wanneer die niet
regelmatig wordt bijgevuld. En we kunnen
alleen voor anderen een bron(netje) van
geestkracht zijn wanneer we ons `op spanning'
houden. Groei is `pneumatisering'.
Spiritualiteit heeft inderdaad te maken met ons
groeivermogen. Mensen hebben een merk-
waardige openheid in hun bestaan. We zijn
niet voor 100% bepaald door afkomst, materië-
le factoren, sociaal-culturele context, en wat
we uit ons eigen verleden hebben meege-
bracht. Er is een openheid waardoor we als
het ware dagelijks `vanuit de Geest' een beetje
`opnieuw geboren kunnen worden' (Joh. 3).
Ook al zijn er bij het ouder worden talrijke li-
chamelijke beperkingen, tegelijkertijd kan de
geestelijke openheid worden gecultiveerd en
gevuld.
Bij degenen die momenteel de oudsten zijn in
de benedictijner abdij waarmee ik me heb ver-
bonden, valt het me vaak op dat zij innerlijk
zulke vitale mensen zijn. We noemen deze
broeders, die langzaam richting negentig gaan,
wel eens gekscherend 'onze stokkenbrigade'.
Het zijn milde, gerijpte, tolerante en humorvolle
mannen, geen ascetisch uitgedroogde zuur-
pruimen. Dat hoor je in hun stem als ze de
Schrift voorlezen of uitleggen wat ze nog
regelmatig doen. Ieder heeft en cultiveert zijn
eigen belangstellingen, is trouw aan het dage-
lijkse koorgebed en aan de meditatie, en weet
via lectuur, studie en Internet wat er in onze
cultuur gaande is. Voor de dertigers en de
veertigers die we sinds enige jaren in huis
hebben, en ook voor ons oblaten (er zijn ruim
zestig oblaten met onze abdij geassocieerd), is
dit een hoopvol teken: (benedictijns) geestelijk
leven en daarin geduldig door blijven groeien
kán. Spiritualiteit, zo las ik laatst, is een `slow
release miracle'.
St. Willibrordsabdij, Doetinchem
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
8
Maar dit groeien gaat niet vanzelf. Net zoals
lichamelijke groei kent ook geestelijke groei
een aantal randvoorwaarden. Het heeft struc-
tuur nodig, en een voortdurend contact met
voedingsbronnen. Vergelijk het met het groei-
en van klimplantjes want ook wij zijn van
nature `klimmers'. Die staan aan twee kanten
`open' voor wat hen van elders geschonken
wordt: water met mineralen, aangezogen uit
diepe bronnen, en zonlicht van boven dat
complexe
veranderingsprocessen
mogelijk
maakt. De klimplantjes hebben ook een lat-
tenwerkje of anderszins een structuur nodig
die houvast geeft en waaraan ze groeien kun-
nen. Ieder plantje groeit natuurlijk op eigen
wijze, met individuele kronkeltjes. Het latten-
werk is belangrijk, maar niet het belangrijkste
dat is de groeiende plant.
De grote en beproefde spiritualiteiten binnen
en buiten het Christendom hebben ervaring
met de randvoorwaarden van geestelijke groei.
Ieder op hun eigen wijze cultiveren zij het con-
tact met bronnen, bieden zij licht en verhelde-
ring, en reiken zij structuur aan.
Voor mijzelf en wereldwijd vele tienduizenden
monniken, monialen en oblaten is het de Regel
van Benedictus en de daarin gewortelde be-
nedictijnse spiritualiteit die ons houvast en
voeding geeft in ons vaak zeer kronkelige
groeiproces. Het helpt daarbij in niet geringe
mate dat er monastieke gemeenschappen
bestaan, waarin men elkaar helpt om rand-
voorwaarden voor groei in stand te houden.
Wij oblaten hebben vaak het gevoel dat we
tijdens ons regelmatige kloosterbezoek mogen
`inloggen' in dit spirituele netwerk, en ook weer
thuis en in ons werk proberen we aangepast
aan de eigen context dit contact met de
Geest levend te houden en zo mogelijk door te
geven. Bijvoorbeeld door de drie monastieke
beloften in ons dagelijks leven handen en voe-
ten te geven: de beloften van stabiliteit, veran-
dering van leven en gehoorzaamheid.
Stabiliteit is de kunst van het erbij blijven en
het niet weg lopen van wat er van je wordt
gevraagd: dit werkoverleg, deze student, dit
artikel, het bereiden van een mooie maaltijd
voor je gasten. Stabiliteit heeft ook van doen
met het volhardend te werken aan het je hech-
ten aan goede gewoonten, en los te komen
van gewoonten die de groei blokkeren of mis-
groei veroorzaken. Dit levenslange transforma-
tieproces heet in de monastieke wereld `con-
versio morum' verandering van levensstijl.
Een medebroeder die lang in Amerika werkte
heeft daar een nuchtere Engelse vertaling
voor: het gaat om de dagelijkse wending van
`trash' (rommel) naar `treasures' (schatten). Er
is altijd wel wat rommel op te ruimen; en dage-
lijks kun je contact maken met wat schatten
voor je zijn geworden.
De gehoorzaamheid heeft te maken met ge-
hoor geven aan elkaar en aan wat je `hoog
hebt'. Bijvoorbeeld door met een open hart en
een toegenegen oor te luisteren wat een stu-
dent of een mooie tekst je te zeggen heeft.
Deze houding is een vorm van de belangrijke
deugd van de deemoed wat letterlijk `de
moed om te dienen' betekent. Dienen betekent
dat het centrum van je aandacht niet je eigen
ego is, maar de ander of het andere is dat je
`hoog' hebt. Dienen is `ex-centrisch', maar
vreemd genoeg floreer je zelf vaak het meest
wanneer je in iets of iemand opgaat ...
Ook al leef je maar in een `communiteit' van
slechts één persoon, zelfs dan kun je de rand-
voorwaarden proberen te cultiveren om te
groeien, ook in de openheid om naar buiten te
gaan en gasten naar binnen te vragen. Groei-
en kun je natuurlijk niet `op je eentje', maar je
draagt wel zelf verantwoordelijkheid om dit
groeiproces mogelijk te maken. Om een dicht-
regel van Leo Vroman te parafraseren: `Wie
het groeien heeft verleerd, doet zeer waar-
schijnlijk iets verkeerd'.
Z
EVEN TIPS VANUIT DE MONASTIEKE WERELD
OM DE GEESTELIJKE VITALITEIT TE VOEDEN
Het is wat aanmatigend, om niet te zeggen
gênant, om anderen tips te geven betreffende
het voeden van hun geestelijke vitaliteit. Men-
sen en hun contexten zijn immers zo verschil-
lend.
Aan de andere kant zijn ook de stichtende
figuren van de monastieke traditie, zoals
Benedictus, zich dat bewust geweest. Hun
algemene richtlijnen kunnen afhankelijk van
persoon en situatie heel verschillend vorm
krijgen. En blijkbaar zijn hun suggesties flexi-
bel en ruim genoeg om ook mensen van zo'n
vijftien eeuwen later houvast en richting te
geven.
1. Cultiveer een persoonlijke dagorde (met
flexibiliteit). Zorg voor een mooi en stil be-
gin van de dag, voor een rustig pauzemo-
ment, voor een mooie en stille afsluiting
van de dag.
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
9
2. Cultiveer dagelijks rust en stilte; vermijd
lawaai en herrie. Herzie zonodig je hou-
ding ten opzichte van de massamedia,
waarbij herzien waarschijnlijk schrappen
zal betekenen.
3. Cultiveer het dagelijks werk. Ook na het
zogenaamde `arbeidsleven' is het goed
dagelijks en vasthoudend aan je eigen
`project' te werken.
4. Cultiveer de dagelijkse `studie', door een
vasthoudend contact met teksten en ande-
re heldere en schone bronnen waarvan je
gemerkt hebt dat ze je voeden.
5. Cultiveer een regelmatig contact met een
concrete vorm van spiritualiteit zoek als
het ware een `pompstation' waar je regel-
matig je `pneuma' kunt voeden.
6. Cultiveer je vriendschappen, de gastvrij-
heid en het vieren van feestelijke dagen.
7. Leef `ex-centrisch' door het andere en de
ander hoog te houden en te dienen daar
floreer je merkwaardig genoeg zelf ook het
meeste bij.
Wil Derkse is hoogleraar-directeur van het
Soeterbeeck Programma voor Wetenschap,
Samenleving en Levensbeschouwing van de
Radboud
Universiteit
te
Nijmegen
(zie
www.ru.nl/soeterbeeckprogramma).
Hij is als oblaat geassocieerd met de benedic-
tijner St.-Willibrordsabdij te Doetinchem.
Rond de thematiek van deze bijdrage ver-
schenen van hem Een levensregel voor begin-
ners Benedictijnse spiritualiteit voor het da-
gelijkse leven (Lannoo, 2000; inmiddels 17
drukken), en Gezegend leven Benedictijnse
richtlijnen voor wie naar goede dagen verlangt
(Lannoo, 2007)
Informatie over de kloosters die in de Lage
Landen naar de Regel van Benedictus leven is
te vinden op
IMPRESSIES UIT HET NIEUWE-LEDEN-
PROGRAMMA
Van 25 tot en met 28 april jl. namen Desirée
van der Hijden en Teun Kruijswijk Jansen met
14 andere tweede en eerstejaars in Glasgow
deel aan het New Members Program van de
Iona Community. Het werd een veelzijdig
weekend. Enerzijds waren er dagdelen waar
we nader in de uitgangspunten en geschiede-
nis van de Community werden ingewijd. An-
derzijds was er ruimte voor ontmoeting en
ontspanning (bijvoorbeeld een mooie wande-
ling naar de botanische tuinen en de universi-
teit van Glasgow) en voor nadere kennisma-
king met de leden, bij wie we overnachtten.
Uiteraard was de liturgie een bindende factor
met als bijzonder moment het meemaken van
een Holy City-service. Het weekend stond voor
ons beiden ook in het teken van ontmoeting
met onze familygroup (Desirée in Glasgow en
Teun in Edinburgh).
Invoering in de Community
In de kennismakingsronde op vrijdagavond viel
op, dat de vraag `waarom zou je niet...' nogal
eens een duwtje in de rug had betekend.
Waarom zou je niet lid van de Community
worden en dus aan dit programma mee gaan
doen? Een aantal van de deelnemers blijkt al
jaren bij de Community betrokken te zijn, en
komt nu de drempel over. Het is duidelijk dat
de Iona Community inmiddels op de Europese
leden ingesteld raakt. Geïnteresseerden uit
andere continenten worden echter geweigerd:
het is gezien de reisafstand beter dat zij in
eigen land een vorm zoeken om met elkaar
een gemeenschap te vormen, zoals Well
spring in Australië heeft gedaan.
Op zaterdag was John Harvey, een lid met een
lange geschiedenis in de Community, te gast
om met ons de Rule nader te verkennen.
De eerste regel om dagelijks de bijbel te lezen
en te bidden, ook voor elkaar, heeft oude pa-
pieren. In de dertiger jaren werden de dagelijk-
se diensten van Glasgow-Govan naar Iona
over geplant. Daar zat een gemeenschappelij-
ke/liturgische lijn in voor iedereen (arbeiders
en geestelijken) en een persoonlijk spirituele
van, met name, de predikanten. In de eerste
regel kwamen deze stromen bij elkaar. Na drie
maanden Iona, met de 9 uur morgen- en
avonddiensten, groeide het verlangen om dit
ook gedurende het hele jaar te beoefenen.
Wat het gebed betreft, werd de gedachte geuit
dat sacred space ook altijd space of communi-
ty is. De ruimte waar jij in gesteld bent, is tege-
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
10
lijk de ruimte om op de ander betrokken te zijn
of te raken. To connect global and local. It's
the way of be present when we are scattered.
De derde regel, over de besteding van je geld,
groeide ook al vroeg in de Community. Op
Iona was het delen van de bezittingen een
powerfull experience. Als de mannen in
Glasgow echter weer thuis kwamen, kregen ze
daar de vraag waar hun geld nou eigenlijk
gebleven was! Als je niet serieus met je geld
omgaat, ga je niet serieus met je christen-zijn
om. Rond de besteding van geld, en het ge-
sprek daarover, komt het snel tot een zekere
emotionaliteit die verraadt dat we hier niet
zomaar mee leven. Trouwens: hoe minder je te
besteden hebt, hoe sneller de emotie hierin
geraakt wordt. Het gaat om aandacht voor de
bronnen die je gegeven zijn. Het is dus geen
privé-aangelegenheid, maar het gaat om iets
gemeenschappelijks van de christengemeen-
schap of het land waar je woont. Wat waardeer
ik, en hoe druk ik dat uit? Het gaat niet zozeer
om de hoeveelheid geld die ik ergens aan
besteed, maar om het bezinningsproces, het
delen en vertellen daarvan.
Govan Old Parish Church
Urban pilgrimage
Op zondag bezochten we met onze gastheer
of vrouw een kerkdienst in de eigen geloofs-
gemeenschap.
's Middags liepen we tussen uitgelaten Celtic-
supporters (gewonnen van aartsvijand Glas-
gow Rangers) de Glasgow-pilgrimage, die
begint bij de Old-Church in Govan (vlakbij het
Rangers-stadion) waar George MacLeod werk-
te voor hij begon met de restauratie van Iona
Abbey. Een gemeenschap midden tussen de
scheepswerven. De kerk is inmiddels buiten
gebruik, en het is de vraag hoe zij, met haar
rijke historie en Vikinggraven, behouden kan
worden. Via George Square in het centrum,
leidt de tocht naar het kerkje in het arme
Gorbals waar, in deze stad van grote contras-
ten tussen rijk en arm, pastor Ian Galloway een
weg zoekt met zijn kleine gemeenschap tus-
sen de troosteloos grauwe flats. De zon
scheen op deze voorjaarsdag echter zo uit-
bundig, dat menig bleke Brit zijn of haar heil in
de schaduw moest zoeken!
Holy City
Op de laatste zondag van de maand is het
mogelijk, gedurende het seizoen, een dienst
van Holy City mee te maken. Deze diensten,
georganiseerd door de Wild Goose Resource
Group
-, zijn het
bezoeken zeker waard. Het is de thuisbasis
van het duo John Bell/Graham Maule, bijge-
staan door een aantal medewerkers. Bijzonder
is dat de dienst vooraf gegaan wordt door een
aantal workshops, waarin je je door presenta-
tie en gesprek al in het thema verdiept. In de
dienst wordt dit door (bijbel-)lezing, lied, gebed
en gebaar verder uitgewerkt.
Maandagmorgen werden we ontvangen in
Sauchiehallstreet 140 (Savoy-house) waar op
de vierde verdieping het kantoor van de Com-
munity gevestigd is.
Onze journey eindigde hier, om eind juli in
Camas op Mull weer voortgezet te worden met
een werkweek. Desirée hoopt op zondag drie
augustus in Iona-Abbey ge-hallowed te wor-
den. Mocht je in de buurt zijn: weet je van har-
te welkom in deze bijzondere dienst!
Teun Kruijswijk Jansen
B
LESSING
(Holy City 28 april)
As we prepare to go
And embrace the challenges
Of our lives and our world
Let us ask for God's blessing.
May God bless us with strength
to seek justice
AMEN
May God bless us with wisdom
To care for the city
AMEN
May God bless us with love
To bring forth new life
AMEN
Go in peace
And be witnesses to hope
THANKS BE TO GOD
AMEN
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
11
N
AJAARSBIJEENKOMST
:
BEZINNING EN ZANG
Zaterdag 22 november a.s. verzorgt de Neder-
landse Ionagroep een dag van bezinning en
zang. 's Morgens zal Manuela Kalsky, direc-
teur van het Dominicaans Studiecentrum te
Nijmegen, spreken over tolerantie als levens-
houding. Dit onderwerp is gekozen naar aan-
leiding van het manifest van Doekle Terpstra,
'Bouwen en Benoemen'. Wat kunnen wij bij-
dragen aan meer tolerantie in onze samenle-
ving?
's Middags is er een Big Sing met John Bell,
waarna de tweede Nederlandse Iona-lied-
bundel gepresenteerd zal worden. Plaats van
samenkomst: Kerkelijk Centrum Emmaüs,
Laan der Verenigde Naties 94, 6716 JE Ede.
Emmaüs is makkelijk te bereiken vanuit Interci-
ty-station Ede-Wageningen en direct gelegen
aan de A12, nabij de afrit Wageningen-Ede
.
'M
ODERNE
D
EVOTIE
'
IS NOG SPRINGLEVEND
Sinds 1 april is er een 'stuurgroep Moderne
Devotie' actief die bestaande initiatieven op het
gebied van de Moderne Devotie met elkaar wil
verbinden en ze met raad en daad ondersteu-
nen. De stuurgroep streeft naar een overkoe-
pelende website. Volgens Peter Dullaert van
de Katholieke Bijbelstichting (KBS), lid van de
stuurgroep, voelen veel mensen zich aange-
trokken tot de Moderne Devotie. In deze gees-
tesstroming zijn onder andere gemeenschaps-
leven, geestelijke oefeningen zoals gebed,
meditatie en reflectie, bijbellezing, trefzeker-
heid ten opzichte van het gewone en respect
voor het onvolmaakte in mensen belangrijke
waarden.
"Er gebeurt op dit moment, op diverse plekken
in Nederland, veel op het gebied van de Mo-
derne Devotie. Maar wij constateren dat die
initiatieven los van elkaar staan. Door het for-
meren van de stuurgroep vergroten we de
slagkracht van alle betrokkenen. Zo werken we
bijvoorbeeld hard aan een overkoepelende
website. Verder zullen we een gezamenlijk
publiciteitsplan opstellen", aldus Peter Dullaert.
"Bovendien hebben we voldoende know-how
in de stuurgroep om ook zelf nieuwe initiatie-
ven te ontplooien. Wij hebben bijvoorbeeld
plannen voor een scratchmusical rond Geert
Grote. Het is een laagdrempelige manier om
de Moderne Devotie onder de aandacht van
het grote publiek, zowel jong als oud, te bren-
gen."
Een greep uit de aanstaande activiteiten:
In Deventer is men momenteel druk bezig met
de oprichting van het Geert Grote Huis, een
plek waar bezoekers in kort bestek goed wor-
den geïnformeerd over de grondlegger van de
beweging, Geert Grote, en over de Moderne
Devotie.
In Zwolle, waar de beroemde Moderne Devoot
Thomas a Kempis als kloosterling verbleef,
viert de Thomas a Kempis Stichting in septem-
ber haar twintigjarig jubileum met een sympo-
sium. Ook verschijnt daar van de hand van
Mink de Vries een jongerenversie van de Na-
volging van Christus, het wereldberoemde
boek van Thomas a Kempis. En jongeren gaan
een fietstocht maken van Kempen in Duitsland
naar Zwolle, langs de kloosters en plaatsen
van de Moderne Devotie.
Op 24 mei organiseerde de Nederlandse Ver-
eniging voor Kerkgeschiedenis de 'studiedag
Nadere Reformatie en Moderne Devotie' in
Zwolle.
Op 13 juli wordt in Deventer een herdenkings-
dag georganiseerd ter gelegenheid van de
tiende sterfdag van pater E. Gemmeke o.carm.
De erudiete pater Gemmeke was een groot
kenner van de Moderne Devotie en verzorgde
daarover honderden lezingen en rondleidin-
gen.
De stuurgroep wordt gevormd door onder meer
de Katholieke Bijbelstichting (KBS), het Cen-
trum voor Moderne Devotie in Deventer, Stich-
ting Thomas a Kempis in Zwolle en het Friesch
Dagblad/Het Goede Leven. Initiatiefnemer is
Lútsen Kooistra, hoofdredacteur van het
Friesch Dagblad/Het Goede Leven.
GRIESHOG
Nederlandse Iona Groep
nieuwsbrief nr. 19
juni 2008
pagina
12
BRES
THEMANUMMER OVER
K
ELTISCHE VORMEN VAN SPIRITUALITEIT
BRES, tijdschrift voor religie, wetenschap en
gnosis. Nummer 250 is vanaf 29 mei jl. ver-
krijgbaar. Met onder andere:
Nelleke Schiphorst, `Leven in de Iona com-
munity vandaag de dag'.
Sven Meeder, `Christelijke identiteit van
vroeg Middeleeuws Ierland'.
Nanda van Druenen, `Keltische godinnen'.
Ronald Hermsen, `De inwijdingsweg van
St. Brandaan'.
Roos Fokkema over Keltische en Ierse
kunst en Book of Kells.
Kees Schuddeboom over Ierse kunst en
Ierse hoogkruisen.
Interview door Maarten met de dames van
`Keltenzondergrenzen'.
Woei Lien van Woerkom-Chong (China
serie) revival qigong spiritualiteit.
A
GENDA
22 november a.s.
Najaarsbijeenkomst Nederlandse Iona
Groep.
Ochtend: Manuela Kalsky
Middag: Big Sing met John Bell
Kerkelijk Centrum Emmaüs,
Laan der Verenigde Naties 94,
6716 JE Ede
23 november a.s.
Middag met John Bell, die om 16.00 uur
wordt afgesloten met een Big Sing.
Lutherse Kerk
Lutherse Burgwal 7-9
2512 CB Den Haag
Organisatie: Stek
Voor meer informatie:
Jacolien Lambregtse
V
OLGENDE NUMMER
G
RIESHOG
Het volgende nummer van Grieshog zal in
oktober 2008 verschijnen.
Bijdragen zijn altijd welkom. Graag uiterlijk half
september a.s. sturen aan de redactie:
e-mail:
C
OLOFON
Grieshog is een uitgave van de Nederlandse
Iona Groep.
Grieshog is de naam voor een gloeiend kooltje
dat de Ieren vroeger de zomer en de nachten
door bewaarden om daarmee als het nodig
was het vuur weer te doen oplaaien. De Iona-
beleving is net een Grieshog: vaak een wat
verborgen bewustzijn dat ook ineens weer
springlevend kan zijn!
Secretariaat
Quirine Mertens
Cederlaan 12
9401 RC Assen
e-mail:
gironummer: 9350513
Redactie
Emmy Kwakkel
Jan Maasen
Quirine Mertens
Iona Community, Schotland
Glasgow Office, 4th Floor, The Savoy Centre
140 Sauchiehall Street
Glasgow G2 3DH
tel: 00 44 141 332 63 43
e-mail:
