'Wat is er aan de hand ? ...
materie is aan de hand !'¹

Een onderzoek naar het gebruik van wetenschappelijke taal door George MacLeod, oprichter van de Iona Community

Vorig jaar heeft Iona Communitylid Bungie (Mitchel Bunting) bij twee gelegenheden kort iets verteld over een onderzoek dat hij in het kader van een studie theologie heeft gedaan naar het (natuur)wetenschappelijk taalgebruik door George MacLeod. Belangstellenden konden ook een beknopte samenvatting krijgen. Die publiceren we hier in vertaling, zodat ook lezers van de Grieshog kennis kunnen nemen van dit aspect van het gedachtegoed van George MacLeod. En de Wilde Gans duikt ook nog even op.

In 2015 begon ik aan een Doctor of Ministry-programma aan het Theological Seminary in Pittsburgh in samenwerking met New College, University of Edinburgh. Ik had eerder een paar papers geschreven met een verbinding met de Iona Community: een over het brood (nu haverkoeken) dat we delen na de communie in de kloostergang na de zondagse eredienst in Iona Abbey, een over de regel van onze Community in relatie tot de sabbat en een andere over de centrale plaats van de incarnatie in ons begrip van het universum. Dit laatste artikel bracht me ertoe me te concentreren op wat George MacLeod zei aan het einde van de documentaire film Sermon in Stone uit 1966 en dus begon ik aan een ontdekkingsreis voor mijn DMin-project en de scriptie. In 2017 vroeg ik Iona Communty-leden om te reageren op een vragenlijst en ik interviewde een selectie van hen. In eerste instantie zeiden velen dat ze ofwel niet begrepen waar ik het over had (toen ik vroeg of zij zich herinnerden dat George MacLeod wetenschappelijke taal gebruikte) of, als ze zich wel enkele zinnen en woorden konden herinneren, was dat meer poëzie of gebeden dan wetenschappelijke taal. Degenen die voor het interview werden gekozen, kregen de volgende clip uit Sermon in Stone te zien:

Wat Schotland nodig heeft , is een terugkeer naar de Incarnatie in moderne termen. Daarom houden we van het Lipchitz-standbeeld. Een beetje zoals een bom, maar de incarnatie was een atoomexplosie, een kettingreactie in de hele wereld. De kirk is een aambeeld dat veel hamers heeft versleten. Onze kerk gaat zijn grootste dag tegemoet. Je ziet dat er nu niet zoiets bestaat als dode materie; alles is lichtenergie en Christus is het licht en het leven van de hele wereld, spiritueel en materieel. Zijn doornenkroon is verbonden met elke doorn, zijn kruis is elke boom.2

Het is merkwaardig dat mensen vaak grapten dat ze het verhaal van George MacLeod in Sermon in Stone konden reciteren, maar mijn onderzoek bracht aan het licht dat het misschien vergeten is. Ik wilde weten waar het taalgebruik van George MacLeod vandaan kwam en hoe het ons vandaag nog kan beïnvloeden. Ik onderzocht zoveel van zijn gepubliceerde werk als ik te pakken kon krijgen.
Wat ik heb ontdekt zal, hoop ik, interessant en relevant zijn. Ik zal proberen manieren te vinden om mijn werk te delen, maar in de tussentijd is hier een kort memo. Voor dit project betekent wetenschappelijke taal het gebruik van woorden uit de natuurkunde, kosmologie of geologie en vooral de moderne natuurkunde. Ik las zijn boeken, zijn artikelen in Coracle, doorzocht zijn toespraken in het House of Lords, bladerde door zijn vele pamfletten en luisterde naar opnames en video's die ik van hem had gemaakt.

Ik ontdekte dat hij in de vroege jaren 1940 wetenschappelijke woorden begon te gebruiken in zijn kritiek op de moderniteit. In 1945 had hij een visie voor ons centrum in Camas (een voormalig zalmvisstation) als een plek waar, na een dag vissen, de klassiek geschoolden 's avonds een gesprek konden voeren met degenen die 'verloren aan de wetenschap' waren, in de hoop de kloof te overbruggen en roepingen op te wekken bij deze 'moderne' jongeren.3 Camas ging een andere weg, maar George bleef de brug slaan tussen het klassieke en het moderne. In datzelfde jaar produceerde hij in reactie op het laten vallen van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki een pamflet getiteld ‘Christmas and the Atomic Bomb’4 waarin hij zijn groeiende waardering voor de moderne fysica en kritiek op het misbruik ervan in de bom uiteenzet in relatie tot de incarnatie van Christus. Sommige van zijn populaire zinnen verschijnen hier voor de eerste keer. Hij gebruikte dergelijke taal meestal in de jaren veertig en zestig, met enkele voorbeelden in druk in de jaren tachtig, maar tegen die tijd werden vaak alleen zijn kernachtige uitspraken herhaald. Verschillende mensen vertelden me dat ze zich herinneren dat hij dergelijke taal in zijn gebeden gebruikte - hoewel ik maar één gebed in druk kon vinden, Man is made to rise,5 dat expliciet is - maar, omdat we elkaar als Community vaak ontmoetten op de herdenking van de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki kan het zijn dat we ons herinneren hoe hij in de Abbey preekte en voorging in gebed over het thema van de Transfiguratie, een feest dat vroeger werd gevierd op 6 augustus.

In 1982 schreef George een stuk in het magazine van de Iona Community Coracle (waaruit ik het citaat voor de titel van mijn paper nam). In diezelfde editie vertelt Ron Ferguson ons over het symbool van de Wilde Gans in het artikel van de Leader. Toeval? George's enige verwijzing naar de Wilde Gans die ik in druk kon vinden was in Coracle 1945 - hetzelfde artikel in Coracle waarin hij zijn visie op Camas uiteenzet als een plaats om klassiek met modern te verbinden. En trouwens, tussen deze twee artikelen in heb ik geen enkele vermelding van de Wilde Gans kunnen vinden…

Hij gebruikte wetenschappelijke taal om een brug te slaan van oud naar nieuw, om de relevantie van Christus voor vandaag te helpen interpreteren en in zijn campagne tegen kernwapens herhaalde hij zinnen om mensen te dwingen actie te ondernemen. Er is gesuggereerd dat hij in zijn leven nooit een wetenschappelijk boek heeft gelezen. Dat doet niets af aan zijn prachtige en krachtige ambacht met woorden. Ik sluit af met een citaat uit een interview met George dat ik op Iona heb opgenomen:

De wetenschap is op hetzelfde niveau gekomen als de christelijke situatie. Einstein, waarschijnlijk de grootste wetenschapper in Amerika, Einstein, die een Jood was, definieerde het atoom, het atoom als de ultieme vorm van materie, als lichtenergie. Is dit niet heel opwindend voor de christen? Want Jezus kwam zeggen dat hij het Licht van de wereld was. Jezus zei in een andere passage dat hij het Leven van de wereld was. Hij is niet alleen het licht van de kerk, noch het leven van de individueel bekeerde ziel. Hij is het licht / leven van de wereld. Hij is in feite het atoom.6

In navolging van George's voorbeeld om af te zien van de titel ‘Sir’ toen hij de titel van baron erfde, zal ik, terwijl ik schrijf aan de vooravond van mijn promotie tot Rev Dr Mitchel Bunting MTh, blijven bekend staan als

Bungie

31 mei 2019


1 George F. MacLeod, Coracle (1982) 4
2 George F. MacLeod, Sermon in Stone (Iona Communty 1966) 16 mm film
3 George F. MacLeod, Coracle (1945) 18,19
4 George F. MacLeod, Christmas and the Atomic Bomb (Iona Community 1945?)
5 George F. MacLeod, The Whole Earth Shall Cry Glory (Wild Goose Publications 1985) 16
6 George F. MacLeod, interview recorded by Bungie, Iona, 1984. Used with the permission
of the MacLeod family.


=