In Memoriam

Peter Macdonald  (1958-2020)

Peter Macdonald behoorde tot een generatie radicale predikanten en theologen van de Church of Scotland die in de jaren 80 vastbesloten waren om het evangelie weer een belangrijke factor in het leven van gewone mensen te maken, rondom het besef van sociale gerechtigheid. Peter deed dit met een passie die aanstekelijk werkte en inclusief was. Hij liet zien dat het christendom ook vandaag relevant is, met eeuwig optimisme en humor.

Als student al was hij politiek actief, waarbij hij voortdurend theologie en praktijk aan elkaar toetste. Toen hij van school af kwam, was hij twee jaar bankmedewerker, naar mijn mening een onwaarschijnlijk beroep voor iemand als Peter. Daarna ging hij studeren om predikant te worden. Daarbij kwam hij in contact met John Bell. Met Pasen 1982 ging Peter voor het eerst naar Iona, waar hij zag hoe progressief de Iona Community was en waar hij Lesley Orr leerde kennen, die zo ongeveer in de Iona Community was opgegroeid. Ze trouwden binnen een jaar en kregen twee zoons, Callum en Lorn.

In zijn werk als predikant in diverse kerken zette Peter zich in voor drugsgebruikers en jeugdige daklozen. Tijdens het Edinburgh Festival veranderde hij zijn kerk in een cafť en een ruimte voor optredens van onder meer dansgroepen uit verschillende landen.

Van 2009 tot 2017 was Peter Macdonald Leader van de Iona Community. In die jaren werd het 75-jarig bestaan gevierd en het feit dat 1450 jaar geleden Columba naar het eiland kwam. In die tijd werd het steeds duidelijker dat de beide centra op Iona niet meer voldeden aan de eisen van de tijd. Het ambitieuze plan om de Abbey grondig te verbouwen werd mede door Peter opgezet, alsmede de verhuizing van het kantoor in Glasgow van Sauchiehall Street naar Carlton Court.

In 2011 was ik twee maanden werkzaam als vrijwilliger op Iona. Het was een tijd waarin de zaken op het eiland niet helemaal soepel verliepen, en Peter zag zich genoodzaakt om een tijd lang op Iona zelf een aantal zaken te regelen. Daar heb ik hem leren kennen als een enorm charismatische leider, die ook oog had voor de mensen met wie hij te maken had. In heel korte tijd kende hij de namen van alle vrijwilligers op het eiland en ook elke week opnieuw van alle gasten in de Abbey. Toen we elkaar in 2015 weer op Iona ontmoetten, moest hij weliswaar even nadenken, maar hij wist nog wie ik was.
Op mijn eerste avond als vrijwilliger op het eiland was er een uur met Peter en alle vrijwilligers. We mochten vragen stellen. Na de eerste vraag (ik weet echt niet meer waar die over ging) kwam er een antwoord van ongeveer een uur, waarin zo ongeveer alles waar hij voor stond aan de orde kwam. Ik herinner me ook de zondag waarop de vroegere aartsbisschop van Canterbury, op vakantiereis per schip, in de morgendienst zou preken. Alles was mooi geregeld, alleen bleek op die zondagmorgen de storm zodanig, dat er geen sprake van was dat de man op Iona kon komen. Dus improviseerde Peter tijdens de opening en de eerste liederen van de dienst (ik kon hem vanaf mijn plaats in de Abbey Church precies zien) de preek op de tekst waarin staat dat Jezus de discipelen oproept zelf iets te doen aan de honger van de mensen die al de hele dag naar hem luisterden in plaats van ze weg te sturen.
Toen ik op een bijzonder natte en stormachtige woensdagmorgen vroeg de thuisreis begon, waren er maar weinig stafleden en vrijwilligers om me uit te zwaaien. Maar Peter was er!

Na zijn tijd als Leader van de Iona Community werd hij predikant in Broughton St. Mary's in Edinburg, waar hij ook meteen aan de slag ging met nieuwe ideeŽn en toekomstplannen, met het enthousiasme dat hem zo kenmerkte. Op 12 februari 2020 kwam er plotseling een einde aan het aardse leven van Peter Macdonald. Een schok voor de Iona Community, en zeker ook voor zijn gezin en de gemeente van Broughton St. Mary's.

Willie Verhoef

N.B. Voor dit In Memoriam heb ik gebruik gemaakt van wat Neil Cooper in de Herald Scotland over Peter Macdonald schreef en daar eigen herinneringen aan toegevoegd.